ბათუმში, საკონსტიტუციო სასამართლოში ხუთი ოპოზიციური პოლიტიკური გაერთიანების აკრძალვის შესახებ „ქართული ოცნების“ სარჩელის განხილვა დაპირისპირებისა და საპროცესო შუამდგომლობების ფონზე მიმდინარეობს. სასამართლომ არ დააკმაყოფილა ოპოზიციის წარმომადგენელთა მოთხოვნები მოსამართლეების აცილების, მიხეილ სააკაშვილის, ლევან ხაბეიშვილისა და ბიძინა ივანიშვილის მოწმის სახით დაკითხვის შესახებ. სხდომათა დარბაზიდან გააძევეს „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ წარმომადგენელი ხატია დეკანოიძეც.
სხდომა დღეს, 21 ოქტომბერს, 12:00 საათზე დაიწყო. საქმეს საკონსტიტუციო სასამართლოს შვიდი მოსამართლისგან შემდგარი პლენუმი განიხილავს.
მოსარჩელე მხარეს „ქართული ოცნების“ პარლამენტის 88 დეპუტატი წარმოადგენს. ისინი ხუთი ოპოზიციური პოლიტიკური გაერთიანების საქმიანობის არაკონსტიტუციურად ცნობასა და მათ აკრძალვას ითხოვენ.
სასამართლომ მოსამართლეთა აცილების მოთხოვნები არ დააკმაყოფილა
დღევანდელ სხდომაზე „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ წარმომადგენელმა ანა წითლიძემ საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმის სრული შემადგენლობის აცილება მოითხოვა. მისი განცხადებით, სასამართლოს არსებული შემადგენლობა საქმის დამოუკიდებელ და მიუკერძოებელ განხილვას ვერ უზრუნველყოფს.
მოსამართლეთა აცილების შუამდგომლობა დააყენეს „ლელოს“ წარმომადგენლებმაც. მათი მოთხოვნა სამ მოსამართლეს – ვასილ როინიშვილს, სერგო მეთოფიშვილსა და გოგა კიკილაშვილს შეეხებოდა.
საკონსტიტუციო სასამართლომ ორივე შუამდგომლობა არ დააკმაყოფილა.
სხდომის თავმჯდომარის, რევაზ ნადარაიას განმარტებით, მოსამართლეთა წარსული საქმიანობის ან მათი ბიოგრაფიის მიმართ უარყოფითი დამოკიდებულება აცილების საკმარის სამართლებრივ საფუძველს არ წარმოადგენს. მისი თქმით, მხარეებმა ვერ წარმოადგინეს კონკრეტული გარემოებები, რომლებიც მოსამართლეთა მიუკერძოებლობას ეჭვქვეშ დააყენებდა.
ამავე სხდომაზე სასამართლომ არ დააკმაყოფილა პარტია „გახარია საქართველოსთვის“ წარმომადგენელთა შუამდგომლობა, რომელიც მათთან დაკავშირებული საკითხის ცალკე საქმედ გამოყოფას ითვალისწინებდა.
სასამართლომ სააკაშვილისა და ხაბეიშვილის დაკითხვის მოთხოვნა უარყო
სხდომაზე „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ წარმომადგენელმა ანა წითლიძემ საქართველოს მესამე პრეზიდენტის, მიხეილ სააკაშვილისა და პარტიის ერთ-ერთი ლიდერის, ლევან ხაბეიშვილის მოწმის სახით დაკითხვის შუამდგომლობაც დააყენა.
წითლიძის განცხადებით, მნიშვნელოვანია, ორივე პირს სასამართლოსთვის საკუთარი პოზიციის გაცნობის შესაძლებლობა მიეცეს.
საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმმა მოთხოვნა არ დააკმაყოფილა.
რევაზ ნადარაიას განმარტებით, წარმოდგენილი შუამდგომლობით არ დასტურდებოდა, რა გარემოებების გარკვევას შეუწყობდა ხელს სააკაშვილისა და ხაბეიშვილის დაკითხვა. მისი თქმით, სასამართლომ ვერ დაინახა მოთხოვნილი მტკიცებულებების საკმარისი კავშირი განსახილველ საქმესთან.
სააკაშვილმა და ხაბეიშვილმა სასამართლო პროცესში მონაწილეობის სურვილი სხდომის დაწყებამდეც გამოთქვეს. ორივე მათგანი პატიმრობაში იმყოფება.
ხატია დეკანოიძე სხდომათა დარბაზიდან გააძევეს
დღევანდელ პროცესზე დაპირისპირება მოჰყვა „ნაციონალური მოძრაობის“ წარმომადგენლის, ხატია დეკანოიძის მოთხოვნასაც, რომელიც „ქართული ოცნების“ საპატიო თავმჯდომარის, ბიძინა ივანიშვილის მოწმის სახით დაკითხვას შეეხებოდა.
დეკანოიძის განცხადებით, ივანიშვილი ქვეყნის მართვასთან დაკავშირებულ მნიშვნელოვან გადაწყვეტილებებს იღებს, რის გამოც მისი დაკითხვა საჭიროდ მიიჩნია.
სხდომის თავმჯდომარემ რევაზ ნადარაიამ განაცხადა, რომ შუამდგომლობა სათანადოდ არ იყო სამართლებრივად დასაბუთებული. მან დეკანოიძეს სასამართლო სხდომის წესრიგის დაცვისკენ მოუწოდა.
ნადარაიას განმარტებით, დეკანოიძე არაერთი გაფრთხილების მიუხედავად არ დაემორჩილა სასამართლოს მითითებებს, რის შემდეგაც მისი დარბაზიდან გაძევების გადაწყვეტილება მიიღო.
სასამართლომ ბიძინა ივანიშვილის მოწმის სახით დაკითხვის მოთხოვნაც არ დააკმაყოფილა.
რა პოზიციები აქვთ მხარეებს?
მოსარჩელე მხარე აცხადებს, რომ სარჩელში დასახელებული პოლიტიკური გაერთიანებების საქმიანობა საქართველოს კონსტიტუციური წყობილების წინააღმდეგ არის მიმართული.
„ქართული ოცნების“ წარმომადგენლების მტკიცებით, ოპოზიციური პარტიების საქმიანობაში იკვეთება კონსტიტუციური წესრიგის წინააღმდეგ მიმართული ქმედებები, რაც მათი აკრძალვის სამართლებრივ საფუძველს ქმნის.
ოპოზიციური პარტიები ამ ბრალდებებს უარყოფენ და სარჩელს პოლიტიკური კონკურენციის შეზღუდვის მცდელობად აფასებენ.
მათი წარმომადგენლების განცხადებით, პოლიტიკური პარტიების აკრძალვა მრავალპარტიულ სისტემას დააზიანებს და ამომრჩევლებს პოლიტიკური არჩევანის შესაძლებლობას შეუზღუდავს.
სასამართლო განხილვაში მონაწილეობენ „ქართული ოცნების“, „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“, „კოალიცია ცვლილებისთვის“, „ძლიერი საქართველო – ლელოსა“ და „გახარია საქართველოსთვის“ წარმომადგენლები.
„ფედერალისტური პარტია“ პროცესში არ მონაწილეობს. პარტიის წარმომადგენლები საკუთარ გადაწყვეტილებას პროცესის პოლიტიკურ შეფასებას უკავშირებენ.
საკონსტიტუციო სასამართლოსთან საპროტესტო აქცია მიმდინარეობს
სხდომის პარალელურად, ბათუმში, საკონსტიტუციო სასამართლოს შენობასთან ოპოზიციური პარტიების წარმომადგენლები და მოქალაქეები შეიკრიბნენ.
აქციის მონაწილეები პოლიტიკური პარტიების აკრძალვის მოთხოვნას აპროტესტებენ და აცხადებენ, რომ სასამართლოში მიმდინარე პროცესი ქვეყნის დემოკრატიულ განვითარებას საფრთხეს უქმნის.
მათი შეფასებით, პოლიტიკური პარტიების საქმიანობის შეწყვეტა პოლიტიკური პლურალიზმის შეზღუდვას გამოიწვევს.
რომელი პარტიების აკრძალვას ითხოვს „ქართული ოცნება“?
საკონსტიტუციო სარჩელი ხუთ პოლიტიკურ გაერთიანებას შეეხება:
- „ერთიანობა – ნაციონალური მოძრაობა“;
- „კოალიცია ცვლილებისთვის – გვარამია, მელია, გირჩი, დროა“;
- „ძლიერი საქართველო – ლელო, ხალხისთვის, თავისუფლებისთვის!“;
- „ფედერალისტური პარტია“;
- „გახარია საქართველოსთვის“.
სარჩელს თან ერთვის მეთერთმეტე მოწვევის პარლამენტში შექმნილი დროებითი საგამოძიებო კომისიის დასკვნაც.
საქმის განხილვა 23 ოქტომბრის ჩათვლით გაგრძელდება
საკონსტიტუციო სასამართლოში პოლიტიკური პარტიების აკრძალვის შესახებ სარჩელის განხილვა 21, 22 და 23 ოქტომბერს არის დაგეგმილი.
სასამართლომ უნდა შეაფასოს, არსებობს თუ არა დასახელებული პოლიტიკური გაერთიანებების საქმიანობის არაკონსტიტუციურად ცნობისა და მათი აკრძალვის სამართლებრივი საფუძვლები.
საბოლოო გადაწყვეტილება არაუგვიანეს 2027 წლის 24 ივნისისა უნდა იქნეს მიღებული.
წყაროები: