ონკოლოგიური დაავადებების ადრეული გამოვლენის მიმართულებით შესაძლოა ახალი ეტაპი დაიწყოს. ბიოტექნოლოგიური კომპანია GRAIL-ის მიერ შემუშავებული სისხლის ტესტი Galleri, რომელიც კიბოს 50-ზე მეტი ტიპის სიგნალის გამოვლენაზეა ორიენტირებული, აშშ-ის სურსათისა და მედიკამენტების ადმინისტრაციის (FDA) საბოლოო გადაწყვეტილების მოლოდინშია.

ტექნოლოგიის დამტკიცებამ შესაძლოა მნიშვნელოვანი გავლენა მოახდინოს როგორც ონკოლოგიური სკრინინგის პრაქტიკაზე, ისე სამედიცინო მომსახურების დაფინანსებასა და დიაგნოსტიკური ტექნოლოგიების ბაზარზე.

როგორ მუშაობს Galleri?

2016 წელს დაფუძნებული ბიოტექნოლოგიური კომპანია GRAIL-ის მიერ შემუშავებული ტესტი სისხლში არსებული დნმ-ის მეთილაციის ნიმუშებს სპეციალური ალგორითმების დახმარებით აანალიზებს.

ტექნოლოგიის მიზანია კიბოსთან დაკავშირებული ბიოლოგიური სიგნალების გამოვლენა და მათი სავარაუდო წარმოშობის ადგილის განსაზღვრა.

Galleri-ის დადებითი პასუხი კიბოს საბოლოო დიაგნოზს არ ნიშნავს. ასეთ შემთხვევაში პაციენტს დამატებითი გამოკვლევების ჩატარება სჭირდება, მათ შორის შესაძლოა კომპიუტერული ტომოგრაფია (CT), მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფია (MRI) ან ბიოფსია გახდეს საჭირო.

ამასთან, ტესტის უარყოფითი შედეგი ონკოლოგიური დაავადების არსებობას სრულად არ გამორიცხავს და ტრადიციული სკრინინგის მეთოდებს არ ანაცვლებს.

FDA-ს გადაწყვეტილება და ტესტის ხელმისაწვდომობა

2026 წლის 23 სექტემბერს FDA-ს მრჩეველთა კომიტეტმა ტესტის პოტენციური სარგებელი შესაძლო რისკებზე მაღლა შეაფასა. მარეგულირებლის საბოლოო გადაწყვეტილებას უახლოეს თვეებში ელიან.

ამჟამად Galleri-ის ტესტის ღირებულება დაახლოებით 700 აშშ დოლარს შეადგენს.

2026 წელს მიღებული კანონმდებლობის შესაბამისად, FDA-ს მიერ ტესტის დამტკიცების შემთხვევაში, 2028 წლიდან მისი ღირებულების სახელმწიფო სამედიცინო დაზღვევის პროგრამის  Medicare-ის  ფარგლებში დაფარვის შესაძლებლობა განიხილება.

აღნიშნულმა ცვლილებამ შესაძლოა ტესტის ფინანსური ხელმისაწვდომობა გაზარდოს.

რა რისკებს უკავშირდება ახალი ტექნოლოგია?

მიუხედავად ტექნოლოგიის პოტენციალისა, მრავალონკოლოგიური სკრინინგის მეთოდებთან დაკავშირებით მნიშვნელოვანი სამედიცინო საკითხები კვლავ გადაუჭრელია.

ერთ-ერთი მთავარი გამოწვევა ცრუ დადებითი შედეგებია, რამაც შესაძლოა პაციენტებისთვის დამატებითი ფინანსური ხარჯები, ემოციური სტრესი და არასაჭირო ინვაზიური პროცედურების ჩატარება გამოიწვიოს.

გარდა ამისა, ჯერ არ არსებობს საბოლოო მტკიცებულება იმისა, რომ მსგავსი ტესტების ფართომასშტაბიანი გამოყენება ონკოლოგიური დაავადებებით გამოწვეულ სიკვდილიანობას შეამცირებს ან პაციენტების სიცოცხლის ხანგრძლივობას გაზრდის.

ეკონომიკური პერსპექტივები

კიბოს ადრეული გამოვლენის ტექნოლოგიები ბიოტექნოლოგიური ინდუსტრიის ერთ-ერთ პერსპექტიულ მიმართულებად განიხილება.

არსებული შეფასებებით, 2030 წლისთვის მრავალონკოლოგიური სკრინინგის პოტენციურმა ბაზარმა შეერთებულ შტატებში შესაძლოა 60 მილიარდ დოლარს, გლობალურად კი 150 მილიარდ დოლარს მიაღწიოს.

Galleri-ის მარეგულირებლის მიერ შესაძლო დამტკიცება მნიშვნელოვანი ეტაპი იქნება როგორც პრევენციული მედიცინის, ისე ბიოტექნოლოგიური ინდუსტრიის განვითარებისთვის.

თუმცა ტექნოლოგიის ფართომასშტაბიანი დანერგვისთვის გადამწყვეტი მნიშვნელობა ექნება მისი კლინიკური ეფექტიანობის, უსაფრთხოებისა და ეკონომიკური მიზანშეწონილობის დამადასტურებელ დამატებით კვლევებს.