ევროკავშირის საგარეო საქმეთა მინისტრები დღეს, 12 ოქტომბერს, ლუქსემბურგში საქართველოში არსებულ ვითარებას განიხილავენ. საქართველოს საკითხი საგარეო საქმეთა საბჭოს დღის წესრიგში „მიმდინარე საკითხების“ ნაწილშია შეტანილი. შეხვედრას ევროკავშირის უმაღლესი წარმომადგენელი საგარეო საქმეთა და უსაფრთხოების პოლიტიკის საკითხებში, კაია კალასი უხელმძღვანელებს.

განხილვა საქართველო–ევროკავშირის ურთიერთობებში ხანგრძლივი დაძაბულობის ფონზე გაიმართება. ევროკავშირის საბჭოს ოფიციალური შეფასებით, საქართველოს გაწევრიანების პროცესი 2024 წელს ფაქტობრივად შეჩერდა. ბრიუსელი პროცესის განახლებას საქართველოს ხელისუფლების კურსის შეცვლასა და დემოკრატიული რეფორმების განხორციელებას უკავშირებს.

დღევანდელი სხდომის გამოქვეყნებული დღის წესრიგი საქართველოსთან დაკავშირებით კონკრეტულ გადაწყვეტილებას არ აანონსებს. მასში მითითებულია ვითარების განხილვა, ამიტომ ამ ეტაპზე ახალი სანქციების, სავიზო შეზღუდვების ან სხვა ზომების მიღების წინასწარ დადასტურება შეუძლებელია.

პოლიტიკური თვალსაზრისით, საქართველოს საკითხის დღის წესრიგში შეტანა აჩვენებს, რომ თბილისთან ურთიერთობა ევროკავშირის ყურადღების საგნად რჩება. განხილვის მნიშვნელობა იმაშია, რამდენად ჩამოაყალიბებენ მინისტრები შემდგომი ნაბიჯების საერთო ხედვას და რა პირობებს დაუკავშირებენ ურთიერთობების გაუმჯობესებას. ეს შეფასება განხილვის კონტექსტს ეფუძნება; შეხვედრის კონკრეტული შედეგები მისი დასრულების შემდეგ გახდება ცნობილი.

საბჭოს სხდომაზე საქართველოს გარდა განიხილავენ უკრაინის წინააღმდეგ რუსეთის ომსა და ევროკავშირის წევრი სახელმწიფოების მიმართ გააქტიურებულ ჰიბრიდულ მოქმედებებს. მინისტრები იმსჯელებენ ამ საფრთხეებზე რეაგირებაზე, უკრაინის მხარდაჭერის გაგრძელებასა და რუსეთზე ზეწოლაზე. განხილვამდე ისინი მოსაზრებებს უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრ ანდრეი სიბიგასთან გაცვლიან.

დღის წესრიგშია ახლო აღმოსავლეთიც – ირანში განვითარებული მოვლენები და ნაოსნობის თავისუფლება, ასევე ღაზასა და მდინარე იორდანეს დასავლეთ სანაპიროზე არსებული ვითარება. ცალკე განიხილება ევროკავშირის გაფართოების გავლენა უსაფრთხოებასა და თავდაცვაზე და კანდიდატ ქვეყნებთან თანამშრომლობის გაღრმავება. საქართველოს საკითხი კი დამოუკიდებლად, „მიმდინარე საკითხების“ ფარგლებშია წარმოდგენილი.

კანდიდატის სტატუსიდან გაწევრიანების პროცესის შეჩერებამდე

საქართველომ ევროკავშირში გაწევრიანების განაცხადი 2022 წლის 3 მარტს წარადგინა, ხოლო კანდიდატის სტატუსი 2023 წლის დეკემბერში მიიღო. სტატუსის მინიჭება ევროკომისიის მიერ განსაზღვრული ნაბიჯების შესრულების მოლოდინს უკავშირდებოდა.

ურთიერთობებში მნიშვნელოვანი გარდატეხა 2024 წელს მოხდა. ივნისში ევროპულმა საბჭომ განაცხადა, რომ „უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ“ კანონის მიღება კანდიდატის სტატუსთან დაკავშირებული რეკომენდაციებიდან უკან გადადგმული ნაბიჯი იყო და გაწევრიანების პროცესის ფაქტობრივ შეჩერებას იწვევდა. ევროკავშირის ლიდერებმა საქართველოს ხელისუფლებას კურსის შეცვლისკენ მოუწოდეს.

დაძაბულობა გააღრმავა საქართველოს ხელისუფლების 2024 წლის 28 ნოემბრის განცხადებამ, რომ 2028 წლის ბოლომდე ევროკავშირთან გაწევრიანების მოლაპარაკებების გახსნის საკითხს დღის წესრიგში არ დააყენებდა. დეკემბერში ევროპულმა საბჭომ ამ გადაწყვეტილების გამო სინანული გამოთქვა და დაგმო მშვიდობიანი დემონსტრანტების, პოლიტიკოსებისა და მედიის წარმომადგენლების წინააღმდეგ ძალადობა.

2025 წლის 27 იანვარს ევროკავშირის საბჭომ საქართველოსთან სავიზო რეჟიმის გამარტივების შეთანხმების ნაწილების მოქმედება შეაჩერა. გადაწყვეტილება დიპლომატებსა და ოფიციალური პირების გარკვეულ კატეგორიებს შეეხებოდა. მაშინ გამოქვეყნებულ განცხადებაში საბჭომ განმარტა, რომ ჩვეულებრივი პასპორტების მფლობელი მოქალაქეებისთვის მოკლევადიანი უვიზო მიმოსვლა შენარჩუნებული იყო.

ევროკომისიის 2025 წლის გაფართოების დოკუმენტში შეფასება კიდევ უფრო გამკაცრდა: კომისიამ საქართველო „მხოლოდ სახელით კანდიდატ ქვეყნად“ მოიხსენია და ხელისუფლებას ევროპულ გზაზე დასაბრუნებლად მკაფიო პოლიტიკური ნების დემონსტრირებისკენ მოუწოდა. სწორედ ამ ფონზე გაიმართება დღევანდელი განხილვა, რომლის მთავარი მნიშვნელობა ევროკავშირის შემდგომი პოლიტიკური პოზიციის გარკვევაა.

 

წყაროები: ოფიციალური დოკუმენტები სათაურებით: