კომპანიის სახელი ზოგჯერ მისი საქმიანობის მიღმა არსებულ იდეასაც გვაცნობს. „ხალიბის რკინის“ შემთხვევაში ეს იდეა ქართული მეტალურგიის ისტორიის პოპულარიზაციაა – ისტორიის, რომელმაც ბიზნესის დამფუძნებელი უძველესი რკინის სახელოსნოების მემკვიდრეობის შესანარჩუნებლად შექმნილ პროექტთან დააკავშირა.
რატომ აირჩია კომპანიამ ხალიბების სახელი და როგორ გადაიზარდა ისტორიისადმი ინტერესი მუზეუმის მხარდაჭერაში? ამ თემებზე რადიო „მაესტროს“ გადაცემაში „მაესტროს ბიზნეს თაიმი“ კომპანიის დამფუძნებელმა და დირექტორმა კახა ხურცილავამ და ფილოსოფოსმა, რუსთველოლოგმა, საზოგადო მოღვაწემ ნიაზ ბოლქვაძემ ისაუბრეს.
კახა ხურცილავას თქმით, კომპანიის შექმნისას მისთვის მნიშვნელოვანი იყო ისეთი სახელწოდების შერჩევა, რომელსაც ქართული ფესვები ექნებოდა. არჩევანი ხალიბებზე შეაჩერა – ხალხზე, რომელსაც ძველი ბერძნული წერილობითი წყაროები რკინის წარმოებას უკავშირებს.
„ჩემთვის ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ საქართველო მხოლოდ ღვინის სამშობლოდ არ წარმოჩინდეს. ჩვენ მეტალურგიის უმდიდრესი ისტორიაც გვაქვს და სწორედ ამ ისტორიის პოპულარიზაცია იყო ჩემი ერთ-ერთი მთავარი მოტივაცია“, -ამბობს კახა ხურცილავა.
სახელის შერჩევას თემის უფრო საფუძვლიანად გაცნობა მოჰყვა. მოგვიანებით, როდესაც უძველესი რკინის წარმოების მემკვიდრეობის შესანარჩუნებლად მუზეუმის განვითარების შესახებ შეიტყო, პროექტის წარმომადგენლებს დაუკავშირდა და თანამშრომლობა შესთავაზა.
ასე მიიღო კომპანიის სახელში ჩადებულმა იდეამ პრაქტიკული გაგრძელება.
რკინის ნაკეთობები, რომლებიც ისტორიასაც გადმოსცემს
„ხალიბის რკინამ“ მუზეუმისთვის სხვადასხვა დანიშნულების რკინის კონსტრუქციები და ნივთები დაამზადა. სამუშაოს შესრულებისას ყურადღება მათ ფუნქციასთან ერთად ვიზუალურ მხარესაც დაეთმო: ნაკეთობებში ქართული კულტურისთვის დამახასიათებელი ორნამენტები და სიმბოლოები გამოიყენეს.
ხორბლის, ვაზისა და სამეურნეო იარაღების გამოსახულებები მუზეუმის სივრცეს დამატებით შინაარსს სძენს. ამავე მიდგომით დამზადდა ქართული ორნამენტებით გაფორმებული სპეციალური მაგიდაც.
„ჩემი სურვილი იყო, ეს ნივთები მხოლოდ პრაქტიკული დანიშნულების არ ყოფილიყო. მინდოდა, თითოეულ მათგანს გარკვეული ისტორია მოეყოლა“, – განმარტავს კომპანიის დამფუძნებელი.
მისი ხედვით, მუზეუმის გარემოც უნდა ეხმარებოდეს დამთვალიერებელს ქვეყნის კულტურის გაცნობაში. სწორედ ამიტომ, კონსტრუქციებზე გამოსახული დეტალები საერთო ჩანაფიქრის ნაწილია – ვიზიტორს ქართული მემკვიდრეობა სხვადასხვა ფორმით გააცნოს.
ნიაზ ბოლქვაძე აღნიშნავს, რომ კომპანიის მხარდაჭერამ მუზეუმის მოწყობის გარკვეული სამუშაოების დაჩქარება შესაძლებელი გახადა. მისთვის განსაკუთრებით ღირებულია თანამშრომლობაში ჩართული ადამიანების დამოკიდებულება და შესრულებული სამუშაოსადმი ყურადღება.
„კომპანიის მიერ დამზადებული ნივთები მხოლოდ ფუნქციური კონსტრუქციები არ არის – მათში ქართული ისტორიისა და კულტურის ელემენტებიც არის წარმოდგენილი“, – ამბობს ის.
სივრცე კოლხური მეტალურგიის გასაცნობად
მუზეუმის განვითარების მიზანი ჩაქვისა და ჩაისუბნის ტერიტორიაზე არსებული უძველესი რკინის სახელოსნოების მემკვიდრეობის შენარჩუნება და ფართო საზოგადოებისთვის გაცნობაა.
როგორც ნიაზ ბოლქვაძე გადაცემაში განმარტავს, ხალიბებს კოლხურ სამყაროსა და მეტალურგიის განვითარებაში მნიშვნელოვანი ადგილი უკავიათ. რკინის წარმოების ცოდნას თავის დროზე გავლენა ჰქონდა როგორც მეურნეობაზე, ისე სამხედრო საქმესა და საზოგადოების განვითარებაზე: მისგან მზადდებოდა სამუშაო და საბრძოლო იარაღები, ტექნოლოგიის ფლობა კი მნიშვნელოვან უპირატესობას წარმოადგენდა.
მუზეუმის ჩანაფიქრი ამ ისტორიის სამეცნიერო წრეების მიღმა გატანას ემსახურება. სივრცე ღია ცის ქვეშ მუზეუმ-ნაკრძალის სახით ვითარდება და, პროექტის წარმომადგენლის თქმით, სამომავლოდ ძველი კოლხეთის სხვადასხვა ტერიტორიაზე რკინის წარმოების ტრადიციები უნდა წარმოაჩინოს.
ეზოში უკვე განთავსებულია გრანიტის მონუმენტური ძეგლი, რომელზეც ქართული კულტურული მემკვიდრეობის სიმბოლოებია გამოსახული. პროექტის მონაწილეებს სურთ, აქ საგანმანათლებლო და კულტურული ღონისძიებებიც გაიმართოს.
„გვსურს, ეს სივრცე იყოს არა მხოლოდ ისტორიული ძეგლების დათვალიერების ადგილი, არამედ საგანმანათლებლო და კულტურული ცენტრი, სადაც საჯარო ლექციები და სხვადასხვა ღონისძიება გაიმართება“, – აღნიშნავს ნიაზ ბოლქვაძე.
ამ მიზნის მისაღწევად სამუშაოები გრძელდება. პირველი ეტაპის დასასრულებლად საჭიროა ტერიტორიის დამატებითი კეთილმოწყობა, ბილიკების მოწესრიგება, გამწვანება და ისტორიული სახელოსნოების სათანადოდ წარმოჩენა. ეს მუზეუმს ვიზიტორების უფრო ორგანიზებულად მიღების შესაძლებლობას მისცემს.
ბიზნესის შესაძლებლობები საერთო საქმისთვის
კახა ხურცილავასთვის პროექტის მხარდაჭერა პირად პასუხისმგებლობასაც უკავშირდება. მისი თქმით, მნიშვნელოვანია, საქართველოში ჩამოსულმა სტუმარმა ქვეყნის მრავალფეროვანი ისტორია და წინაპრების ტექნოლოგიური მიღწევებიც გაიცნოს.
ამ პროცესში კომპანიას თავისი პროფესიული შესაძლებლობებით შეაქვს წვლილი – ამზადებს იმას, რაც მუზეუმის მოწყობასა და მისი გარემოს განვითარებას სჭირდება.
ნიაზ ბოლქვაძე ასეთ თანამშრომლობას სხვა მეწარმეებისთვისაც საინტერესო მაგალითად მიიჩნევს. მისი შეფასებით, ბიზნესის, მეცნიერებისა და საზოგადოებრივი ინიციატივების გაერთიანება კულტურული პროექტების განხორციელებას მნიშვნელოვნად უწყობს ხელს.
თავის მხრივ, „ხალიბის რკინის“ დამფუძნებელი თანამშრომლობის გაგრძელებას გეგმავს და იმედოვნებს, რომ ინიციატივას სხვა კომპანიებიც შეუერთდებიან.
„რაც შემეძლება, მომავალშიც გვერდში დავუდგები ამ პროექტს. მინდა, სხვა ბიზნესებიც ჩაერთონ, რადგან ერთობლივი ძალებით გაცილებით მეტი საქმის გაკეთება შეიძლება“, – ამბობს კახა ხურცილავა.
ქართული ორნამენტის ადგილი თანამედროვე ნაკეთობებში
ისტორიისადმი ინტერესი კომპანიის სამომავლო დიზაინერულ ხედვასაც უკავშირდება. კახა ხურცილავა ქართული ორნამენტებისა და ტრადიციული ფორმების თანამედროვე რკინის ნაკეთობებში გამოყენების შესაძლებლობას ხედავს.
მისი თქმით, ასეთი პროდუქტის შექმნას დრო და დამუშავება სჭირდება: ისტორიული დეტალი სწორად უნდა შეირჩეს და თანამედროვე ნივთის ფუნქციას მოერგოს. მიზანი პრაქტიკული დანიშნულებისა და ესთეტიკური ღირებულების შეთავსებაა.
მანამდე კი კომპანიის სახელწოდება მომხმარებლებთან საუბრის მიზეზად უკვე იქცა. დამფუძნებლის თქმით, ხშირად ეკითხებიან, რას ნიშნავს „ხალიბის რკინა“, პასუხი კი ხალიბებისა და მეტალურგიის ისტორიის გაცნობის შესაძლებლობას აჩენს.
კომპანიისთვის ეს კავშირი სახელით დაიწყო და მუზეუმისთვის შესრულებულ სამუშაოებში გაგრძელდა – რკინის კონსტრუქციებში, ორნამენტებსა და ნივთებში, რომლებიც დამთვალიერებელს ქართული ისტორიის შესახებ მოუყვება.
მასალა მომზადებულია რადიო „მაესტროს“ გადაცემის – „მაესტროს ბიზნეს თაიმის“ – საფუძველზე.
კომერციული მასალა