ძილის ხარისხზე გავლენას ახდენს არა მხოლოდ ძილის რეჟიმი და ყოველდღიური აქტივობა, არამედ კვებაც. გარკვეული საკვები პროდუქტები შეიცავს ნივთიერებებს, რომლებიც ორგანიზმში ძილისა და სიფხიზლის ციკლის რეგულაციაში მონაწილეობს. ამერიკული სამედიცინო ორგანიზაცია Kaiser Permanente განმარტავს, რომ დაბალანსებული კვება, მათ შორის თხილეულის, ხილისა და ზოგიერთი მცენარეული ჩაის მიღება, შესაძლოა ძილის ხარისხის გაუმჯობესებას უწყობდეს ხელს.
ძილი ორგანიზმის ნორმალური ფუნქციონირების ერთ-ერთი აუცილებელი პირობაა. მისი საკმარისი ხანგრძლივობა მნიშვნელოვანია იმუნური სისტემის ფუნქციონირებისთვის, ემოციური მდგომარეობისა და სტრესის რეგულირებისთვის. მიუხედავად ამისა, სტატისტიკური მონაცემების თანახმად, ზრდასრულთა დაახლოებით მესამედს რეკომენდებულზე ნაკლები სძინავს.
სპეციალისტები აღნიშნავენ, რომ ძილის ხარისხის გასაუმჯობესებლად მნიშვნელოვანია კვების რაციონის შეფასებაც. გარკვეული პროდუქტები შეიცავს მელატონინს, მაგნიუმსა და სხვა ნივთიერებებს, რომლებიც ძილის რეგულაციასთან დაკავშირებულ ფიზიოლოგიურ პროცესებში მონაწილეობს.
თხილეული და მელატონინი
თხილეული შეიცავს უჯერ ცხიმებსა და სხვადასხვა საკვებ ნივთიერებას. ზოგიერთი სახეობა ასევე შეიცავს მელატონინს – ჰორმონს, რომელიც ორგანიზმის ძილისა და სიფხიზლის ციკლის რეგულაციაში მონაწილეობს.
Kaiser Permanente-ის ინფორმაციით, მელატონინის შემცველი თხილეულის სახეობებია:
-
ფისტა;
-
ნიგოზი;
-
ნუში.
ამ პროდუქტების მიღება შესაძლებელია როგორც დღის განმავლობაში მსუბუქი წახემსების სახით, ისე სხვადასხვა კერძის შემადგენლობაში.
ამასთან, საკვებში მელატონინის არსებობა თავისთავად არ ნიშნავს, რომ კონკრეტული პროდუქტის მიღება აუცილებლად გააუმჯობესებს ძილს. მისი გავლენა დამოკიდებულია მიღებულ რაოდენობასა და ორგანიზმის ინდივიდუალურ თავისებურებებზე.
ხილი და ძილის ხარისხი
მელატონინს გარკვეული რაოდენობით შეიცავს ხილის რამდენიმე სახეობაც. მათ შორისაა ბანანი, ფორთოხალი, ანანასი და მჟავე ალუბალი.
ძილის რეგულაციასთან დაკავშირებული კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი მინერალია მაგნიუმი, რომელიც მონაწილეობს კუნთების ფუნქციონირებასა და ენერგეტიკულ ცვლაში.
მაგნიუმის შემცველი პროდუქტებიდან Kaiser Permanente განსაკუთრებით გამოყოფს ავოკადოს. ის ასევე შეიცავს კალიუმსა და სხვადასხვა ვიტამინს.
ორგანიზმში მაგნიუმის საკმარისი რაოდენობა მნიშვნელოვანია ნერვული და კუნთოვანი სისტემების ნორმალური ფუნქციონირებისთვის. ზოგიერთი კვლევა მიუთითებს კავშირზე მაგნიუმის მიღებასა და შფოთვისა თუ დეპრესიის სიმპტომებს შორის, თუმცა ძილის ხარისხზე მისი უშუალო გავლენის დასადგენად დამატებითი კვლევებია საჭირო.
გვირილის ჩაი და ძილის რეჟიმი
ძილის წინ მიღებულ სასმელებს შორის Kaiser Permanente გვირილის ჩაის გამოყოფს.
გვირილა მცენარეული პროდუქტია, რომელიც ტრადიციულად გამოიყენება დამამშვიდებელი დანიშნულებით. ცალკეული კვლევების მიხედვით, მისი მიღება შესაძლოა ძილის ხარისხის გარკვეულ გაუმჯობესებას უკავშირდებოდეს.
ამასთან, სპეციალისტები გვირჩევენ, საღამოს საათებში უპირატესობა მივანიჭოთ კოფეინის გარეშე დამზადებულ სასმელებს.
კოფეინი მასტიმულირებელი ნივთიერებაა, რომელსაც შეუძლია გავლენა მოახდინოს დაძინების პროცესსა და ძილის ხანგრძლივობაზე.
რომელი პროდუქტების მიღებას უნდა მოვერიდოთ ძილის წინ
Kaiser Permanente-ის რეკომენდაციით, ძილის წინ სასურველია დიდი რაოდენობით საკვების, განსაკუთრებით მძიმე კერძების მიღებისგან თავის შეკავება.
თუ ადამიანს დაძინებამდე შიმშილის შეგრძნება აქვს, რეკომენდებულია მსუბუქი წახემსება, მაგალითად, მცირე რაოდენობით ხილის ან თხილეულის მიღება.
ორგანიზაცია ასევე ურჩევს ადამიანებს, დაძინებამდე სულ მცირე 12 საათის განმავლობაში მოერიდონ კოფეინის მიღებას. ეს რეკომენდაცია განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მათთვის, ვისაც კოფეინის მიმართ მომატებული მგრძნობელობა აქვს.
ძილის ხარისხზე გავლენას შეიძლება ახდენდეს როგორც საკვების შემადგენლობა, ისე მისი მიღების დრო და რაოდენობა.
მელატონინისა და მაგნიუმის დანამატები
მელატონინი და მაგნიუმი ხელმისაწვდომია საკვები დანამატების სახითაც, თუმცა მათი მიღება ექიმთან კონსულტაციის გარეშე რეკომენდებული არ არის.
Kaiser Permanente აღნიშნავს, რომ ზოგიერთი დანამატი შეიძლება ურთიერთქმედებდეს მედიკამენტებთან, რომლებსაც ადამიანი სხვა დაავადებების სამკურნალოდ იღებს.
სპეციალისტების რეკომენდაციით, ძილის ხარისხის გაუმჯობესებისას პირველ რიგში ყურადღება უნდა მიექცეს დაბალანსებულ კვებას, ძილის რეგულარულ რეჟიმსა და ყოველდღიურ ჩვევებს.