უკრაინის ომის დასრულების შესახებ დიპლომატიური მოლაპარაკებების გააქტიურების პარალელურად, რუსეთმა კიევზე მორიგი სარაკეტო იერიში მიიტანა. უკრაინული მედიის ინფორმაციით, რუსეთის შეიარაღებულმა ძალებმა დედაქალაქს ბალისტიკური რაკეტებით შეუტიეს, რის შედეგადაც დაიღუპა ერთი და დაშავდა 22 ადამიანი, მათ შორის ოთხი ბავშვი.
თავდასხმა იმ ფონზე განხორციელდა, როდესაც მოსკოვი შეერთებული შტატების შუამავლობით სამშვიდობო მოლაპარაკებების განახლებისთვის მზადყოფნას აცხადებს, აშშ-ის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი ომის დასრულების შესაძლებლობაზე საუბრობს, ევროპაში კი განიხილავენ, ვინ შეიძლება აწარმოოს პირდაპირი მოლაპარაკებები რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმერ პუტინთან.
კიევზე თავდასხმა – დაღუპულები და დაზიანებული ინფრასტრუქტურა
უკრაინული მედიის ცნობით, რუსეთის ბალისტიკური რაკეტებით თავდასხმის შედეგად კიევის დნეპროვსკისა და დარნიცკის რაიონები დაზარალდა.
კიევის მერის, ვიტალი კლიჩკოს ინფორმაციით, დარნიცკის რაიონში დარტყმა სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის ობიექტზე განხორციელდა. თავდაპირველად ვრცელდებოდა ინფორმაცია 15 დაშავებულის შესახებ, თუმცა მოგვიანებით დაზარალებულთა რაოდენობა გაიზარდა.
დაზიანდა პეჩერსკის რაიონში მდებარე სასწრაფო სამედიცინო დახმარების სადგური და სამხრეთ ხიდთან არსებული მეტროს ინფრასტრუქტურაც, რის გამოც სატრანსპორტო მოძრაობა ნაწილობრივ შეიზღუდა.
უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრის, ანდრეი სიბიგას განცხადებით, რუსული იერიშების სამიზნე ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურა, სამედიცინო დაწესებულებები, სავაჭრო ცენტრები და საცხოვრებელი უბნები იყო.
„გასულ ღამეს კიევის მცხოვრებლებმა თავად მოისმინეს, თუ როგორი ხმა აქვს რუსულ „ჰუმანიზმს“,“ – დაწერა სიბიგამ სოციალურ ქსელ X-ზე.
უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრის შეფასებით, რუსეთის მოქმედებები აჩვენებს, რომ მოსკოვზე საერთაშორისო ზეწოლის შენარჩუნება აუცილებელია.
„დაშოშმინების პოლიტიკა, მორჩილება და პირფერობა ამ ომს ვერ დაასრულებს. ამას მხოლოდ ძალა შეძლებს“, – განაცხადა მან.
რუსეთი სამშვიდობო მოლაპარაკებების განახლებისთვის მზადყოფნას აცხადებს
კიევზე თავდასხმამდე რუსეთის პრეზიდენტი ვლადიმერ პუტინი სანქტ-პეტერბურგში აშშ-ის პრეზიდენტის სპეციალურ წარმომადგენელს, სტივ უიტკოფს შეხვდა.
შეხვედრის შემდეგ რუსეთის პრეზიდენტის თანაშემწემ იური უშაკოვმა განაცხადა, რომ მოსკოვი პრინციპულად მზად არის უკრაინის საკითხზე სამმხრივი მოლაპარაკებების განახლებისთვის.
უშაკოვის ინფორმაციით, პუტინმა ამერიკელ წარმომადგენელს განუცხადა, რომ მოლაპარაკებები შესაძლოა 10 ნოემბერს განახლდეს.
მისი თქმით, განხილვის მთავარი საკითხი იქნება რუსეთისა და უკრაინის უსაფრთხოების ისეთი სისტემის შექმნა, რომელიც ომის დასრულების შემდეგ იმოქმედებს.
მოსკოვის მიერ მოლაპარაკებების განახლებისთვის მზადყოფნის გამოცხადება ჯერ არ ნიშნავს, რომ მხარეებმა შეთანხმებას მიაღწიეს. ტერიტორიული საკითხები, უსაფრთხოების გარანტიები და ცეცხლის შეწყვეტის პირობები კვლავ მთავარ წინააღმდეგობებად რჩება.
ტრამპი: ორი ომის დასრულებასთან ახლოს ვართ
აშშ-ის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი აცხადებს, რომ უკრაინაში მიმდინარე ომის დასრულება შესაძლოა იმაზე ახლოს იყოს, ვიდრე ოდესმე.
სამხრეთ კაროლინაში მხარდამჭერებთან შეხვედრისას ტრამპმა განაცხადა, რომ მისი ადმინისტრაცია ერთდროულად მუშაობს რუსეთ-უკრაინისა და ირანთან დაკავშირებული ომის დასრულებაზე.
„მე მოვაგვარე რვა ომი ან ისეთი სიტუაციები, რომლებიც ომებად აღიქმებოდა. ახლა კი კიდევ ორი ომის დასრულებასთან ვართ ახლოს – რუსეთსა და უკრაინას შორის და ირანთან ომის. ისინი, ასე თუ ისე, დასრულდება“, – განაცხადა აშშ-ის პრეზიდენტმა.
ტრამპის შეფასებით, დიპლომატიურ პროცესში მნიშვნელოვანი შესაძლებლობა გაჩნდა, თუმცა მან არ დააკონკრეტა, რა კონკრეტულ შეთანხმებებს მიაღწიეს მხარეებმა ან რა ვადაში შეიძლება დასრულდეს საბრძოლო მოქმედებები.
ევროპა პუტინთან მოლაპარაკებებისთვის საკუთარ წარმომადგენელს ეძებს
ამერიკის შეერთებული შტატების დიპლომატიური აქტიურობის პარალელურად, ევროპის ქვეყნებში განიხილავენ რუსეთის პრეზიდენტთან პირდაპირი კომუნიკაციის საკუთარი არხის შექმნას.
Politico-ს ინფორმაციით, ევროპულ მთავრობებში სულ უფრო აქტიურად მსჯელობენ ისეთი წარმომადგენლის შერჩევაზე, რომელსაც უკრაინის შესაძლო სამშვიდობო შეთანხმების საკითხზე ვლადიმერ პუტინთან მოლაპარაკებების მანდატი ექნება.
დისკუსიის გააქტიურება სტივ უიტკოფის რუსეთში ვიზიტსა და აშშ-ის ადმინისტრაციის მცდელობას უკავშირდება, უკრაინის ომის დასრულების საკითხზე ვაშინგტონს, მოსკოვსა და კიევს შორის პირდაპირი მოლაპარაკებები განახლდეს.
გამოცემის თანახმად, ევროპელი პოლიტიკოსების ნაწილი შეშფოთებულია, რომ შეერთებულმა შტატებმა შესაძლოა რუსეთთან ისეთი შეთანხმება გააფორმოს, რომლის შემუშავებაშიც უკრაინისა და ევროპის მონაწილეობა არასაკმარისი იქნება.
ამიტომ ევროპული ქვეყნების წარმომადგენლები მიიჩნევენ, რომ კონტინენტს საკუთარი დიპლომატიური არხი სჭირდება, რათა სამშვიდობო შეთანხმების განხილვისას ევროპული უსაფრთხოების ინტერესებიც იყოს გათვალისწინებული.
ვინ შეიძლება გახდეს ევროპის მთავარი მომლაპარაკებელი?
Politico-ს ინფორმაციით, ევროპაში ამ ეტაპზე არ არსებობს შეთანხმება, ვინ უნდა წარმოადგენდეს ევროკავშირს რუსეთის პრეზიდენტთან შესაძლო პირდაპირ მოლაპარაკებებში.
განხილულ კანდიდატებს შორის სახელდებიან ევროკომისიის პრეზიდენტი ურსულა ფონ დერ ლაიენი, ევროპული საბჭოს პრეზიდენტი ანტონიო კოშტა და ევროკავშირის უმაღლესი წარმომადგენელი საგარეო საქმეთა და უსაფრთხოების პოლიტიკის საკითხებში კაია კალასი.
განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა ფინეთის პრეზიდენტ ალექსანდერ სტუბს.
ევროპელი დიპლომატების შეფასებით, სტუბის უპირატესობა დონალდ ტრამპთან კარგი ურთიერთობა და ფინეთის რუსეთთან ურთიერთობის ხანგრძლივი გამოცდილებაა.
ჩეხეთის პრეზიდენტის, პეტრ პაველის განცხადებით, ვლადიმერ პუტინი ევროკავშირს გავლენიან ძალად არ აღიქვამს და არ არის დაინტერესებული ურსულა ფონ დერ ლაიენთან ან კაია კალასთან პირდაპირი დიალოგით.
პაველის აზრით, ევროპამ უნდა განსაზღვროს კონკრეტული პირი ან პირთა ჯგუფი, რომელსაც მოლაპარაკებების წარმართვის მკაფიო მანდატი ექნება.
Politico-სთან საუბრისას ერთ-ერთმა ევროპელმა დიპლომატმა აღნიშნა, რომ კანდიდატის შერჩევის მთავარი კრიტერიუმი მისი დიპლომატიური ეფექტიანობა უნდა იყოს და არა პოლიტიკური ამბიციები.
სხვა დიპლომატის შეფასებით, ალექსანდერ სტუბი ერთ-ერთი ყველაზე რეალური კანდიდატია, რადგან მან უკვე გამოხატა მაღალი დონის მოლაპარაკებებში აქტიური მონაწილეობის მზადყოფნა.
სტუბი 20 ოქტომბერს ნორვეგიაში იმყოფებოდა, სადაც უკრაინის პრეზიდენტ ვოლოდიმირ ზელენსკისა და სტივ უიტკოფის მონაწილეობით გამართულ მოლაპარაკებებში ჩაერთო.
რა პოზიცია აქვს უკრაინას?
უკრაინის ხელისუფლება აცხადებს, რომ ომის დასრულების ნებისმიერი შეთანხმება ქვეყნის სუვერენიტეტსა და უსაფრთხოების გრძელვადიან გარანტიებს უნდა ეფუძნებოდეს.
კიევი მოითხოვს, რომ მოლაპარაკებებში უშუალოდ მონაწილეობდეს და უკრაინის მომავალთან დაკავშირებული გადაწყვეტილებები მისი თანხმობის გარეშე არ მიიღებოდეს.
უკრაინის პრეზიდენტი ვოლოდიმირ ზელენსკი სამშვიდობო პროცესის გაგრძელების მზადყოფნას გამოთქვამს, თუმცა აცხადებს, რომ შეთანხმებამ რუსეთის მხრიდან შესაძლო ახალი სამხედრო აგრესიის თავიდან აცილება უნდა უზრუნველყოს.
წყაროები: