ნიორი საუკუნეების განმავლობაში გამოიყენებოდა როგორც საკვები და სამკურნალო საშუალება. თანამედროვე კვლევებიც მიუთითებს, რომ მას შეიძლება ჰქონდეს ანთების საწინააღმდეგო და გულ-სისხლძარღვთა სისტემისთვის სასარგებლო ეფექტები, თუმცა ქოლესტერინის შემცირებაში მისი როლი ჯერ კიდევ ბოლომდე დადასტურებული არ არის.
მეცნიერების ყურადღების ცენტრშია ნიორში არსებული ნივთიერება ალიცინი, რომელიც წარმოიქმნება მაშინ, როდესაც ნიორი იჭყლიტება ან იჭრება. სწორედ ალიცინს უკავშირებენ ნიორის სპეციფიკურ სუნსა და პოტენციურ სამკურნალო თვისებებს.
კვლევების მიხედვით, ალიცინმა შესაძლოა შეამციროს „ცუდი“ LDL ქოლესტერინის გამომუშავება ღვიძლში და ხელი შეუწყოს მისი დაშლის პროცესს. თუმცა ადამიანებზე ჩატარებულმა კვლევებმა ურთიერთსაწინააღმდეგო შედეგები აჩვენა – ზოგიერთი კვლევა ქოლესტერინის შემცირებას ადასტურებს, ზოგი კი მნიშვნელოვან ეფექტს ვერ პოულობს.
ექსპერტების განმარტებით, განსხვავებული შედეგები იმითაც არის განპირობებული, რომ კვლევებში გამოყენებულია ნიორის სხვადასხვა ფორმა – ახალი ნიორი, ფხვნილი, ექსტრაქტი, ზეთი, დანამატები, შავი ან დაძველებული ნიორი.
მეცნიერები აღნიშნავენ, რომ ალიცინი არამდგრადი ნაერთია და სწრაფად იშლება. ამიტომ ნიორის მიღების მეთოდს მნიშვნელობა აქვს: უმი და დაჭყლეტილი ნიორი უფრო სასარგებლოდ მიიჩნევა, ვიდრე თერმულად დამუშავებული, რადგან ხარშვისას ან შეწვისას მისი აქტიური ნივთიერებების ნაწილი იკარგება.
ბოლო წლებში მკვლევართა ინტერესს იწვევს დაძველებული შავი ნიორიც, რომელიც შეიცავს უფრო სტაბილურ ნაერთებს და შესაძლოა დადებითად მოქმედებდეს არტერიულ წნევასა და სისხლის ლიპიდურ პროფილზე.
რაც შეეხება ნიორის საკვებ დანამატებს, სპეციალისტები აღნიშნავენ, რომ არსებული მტკიცებულებები ჯერ კიდევ არასაკმარისი და არაერთგვაროვანია იმისთვის, რომ ისინი ქოლესტერინის შესამცირებლად ოფიციალურად იყოს რეკომენდებული.
ექსპერტების შეფასებით, ქოლესტერინის კონტროლის ყველაზე ეფექტიანი გზა კვლავ ჯანსაღი კვება და ცხოვრების წესია. რაციონში რეკომენდებულია მთლიანი მარცვლეული, ბოსტნეული, ხილი, პარკოსნები, თხილეული, ზეითუნის ზეთი და ცხიმიანი თევზი.
მიუხედავად იმისა, რომ ნიორი ჯანმრთელი კვების მნიშვნელოვანი ნაწილია, მეცნიერები ხაზს უსვამენ, რომ ის მედიკამენტის შემცვლელად არ უნდა განიხილებოდეს.