აშშ-ის მსხვილი ავიაკომპანიები მგზავრთა რაოდენობის ზრდის ნაცვლად ბილეთების მაღალ ფასებზე აკეთებენ აქცენტს. საწვავის გაძვირების ფონზე კომპანიები მზად არიან, თვითმფრინავებში თავისუფალი ადგილები დარჩეს, თუ ბილეთების ფასდაკლებით გაყიდვა მათ შემოსავლებსა და მოგების მარჟას შეამცირებს.

Reuters-ის ინფორმაციით, ამ სტრატეგიამ ავიაკომპანიებს შემოსავლების მნიშვნელოვნად გაზრდის შესაძლებლობა მისცა. თუმცა, მიუხედავად მგზავრობაზე მოთხოვნის მდგრადობისა და ბილეთების გაძვირებისა, საწვავის ხარჯების ზრდა კომპანიების მოგებაზე ზეწოლას განაგრძობს.

სააგენტოს ცნობით, თებერვალში ირანის წინააღმდეგ აშშ-ისა და ისრაელის ომის დაწყების შემდეგ საავიაციო საწვავის ფასი დაახლოებით 90%-ით გაიზარდა. შედეგად, რამდენიმე მსხვილმა გადამზიდავმა 2026 წლის მოგების პროგნოზები შეამცირა.

ბილეთები ძვირდება, მგზავრთა რაოდენობა კი თითქმის არ იზრდება

Delta Air Lines-ის, United Airlines-ის, American Airlines-ის, Southwest Airlines-ისა და Alaska Air Group-ის ხელმძღვანელები აცხადებენ, რომ მათთვის პრიორიტეტი მოგების მარჟის დაცვაა და არა თვითმფრინავების მაქსიმალურად შევსება.

აშშ-ის შრომის დეპარტამენტის მონაცემებით, 2026 წლის იანვრიდან სექტემბრამდე ავიაბილეთების ფასები წლიურად მნიშვნელოვნად გაიზარდა. სექტემბრის ჩათვლით შვიდთვიან პერიოდში საშუალო წლიურმა ზრდამ თითქმის 23% შეადგინა, მაშინ როდესაც სამომხმარებლო ფასების საერთო ზრდა 3.6% იყო.

ფასების ზრდის მიუხედავად, ავიაკომპანიები ტარიფების შემდგომ გაზრდასაც ცდილობენ. JPMorgan-ის ინფორმაციით, JetBlue Airways-მა ოთხშაბათს შიდა რეისებზე ცალმხრივი ბილეთების გამოქვეყნებული ფასის 10 დოლარით გაზრდა დაიწყო. ამას წინ უძღოდა United Airlines-ის მსგავსი გადაწყვეტილება, რომელსაც მოგვიანებით Southwest Airlines-იც შეუერთდა.

ფასების ზრდა უკვე აისახება მგზავრთა განაწილებასა და თვითმფრინავების დატვირთვაზე. United Airlines-ის კომერციული მიმართულების ხელმძღვანელის, ენდრიუ ნოცელას განცხადებით, კომპანიის დასასვენებელი მოგზაურობის სეგმენტში ადგილების დატვირთვის მაჩვენებელი მესამე კვარტალში 1.3 პროცენტული პუნქტით შემცირდა.

მიუხედავად ამისა, კომპანიის შეფასებით, მაღალი ფასების პირობებში დატვირთვის მცირედი შემცირება მისაღებია, თუ შედეგად შემოსავლები და მომგებიანობა უმჯობესდება.

American Airlines-ის ფინანსურმა ხელმძღვანელმა დევონ მეიმაც აღნიშნა, რომ მგზავრთა რაოდენობასა და თითო მგზავრზე მიღებულ შემოსავალს შორის ასეთი თანაფარდობა კომპანიის მიერ შეგნებულად არჩეული სტრატეგიის შედეგია.

შემოსავლები 18%-ით გაიზარდა, მგზავრთა ნაკადი – 1%-ზე ნაკლებით

ხუთი მსხვილი ამერიკული ავიაკომპანიის – Delta-ს, United-ის, American-ის, Southwest-ისა და Alaska Air Group-ის – მგზავრთა გადაყვანიდან მიღებული შემოსავალი მესამე კვარტალში წლიურად დაახლოებით 8.8 მილიარდი დოლარით, ანუ 18%-ით გაიზარდა. ამავე პერიოდში მგზავრთა ნაკადის ზრდამ 1%-საც ვერ მიაღწია.

ეს განსხვავება აჩვენებს, რომ ავიაკომპანიების შემოსავლების ზრდა სულ უფრო მეტად დამოკიდებულია თითო მგზავრზე მიღებულ თანხაზე და არა გადაყვანილი მგზავრების რაოდენობაზე. შედეგზე გავლენას ახდენს ასევე პრემიუმკლასის მომსახურების გაყიდვები და მგზავრთა სტრუქტურის ცვლილება.

ამასთან, აშშ-ის სატრანსპორტო უსაფრთხოების ადმინისტრაციის მონაცემებით, მესამე კვარტალში ქვეყნის აეროპორტებში შემოწმებული მგზავრების რაოდენობა წინა წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით 2.9%-ით შემცირდა. ეს აჩენს კითხვას, ხომ არ იწყებს ბილეთების გაძვირება მოგზაურობაზე მოთხოვნის შეზღუდვას.

ავიაკომპანიების ხელმძღვანელები მიიჩნევენ, რომ მოთხოვნა კვლავ მდგრადია. Southwest Airlines-ის აღმასრულებელი დირექტორის, ბობ ჯორდანის განცხადებით, მაღალი ფასები მგზავრთა რაოდენობის შემცირებას არ იწვევს. კომპანიის მონაცემებით, მიმდინარე წლის პირველ ცხრა თვეში ბილეთების საშუალო ფასი თითქმის 22%-ით გაიზარდა.

საწვავის გაძვირება რეკორდულ შემოსავლებსაც ვერ აბალანსებს

მიუხედავად შემოსავლების ზრდისა, საწვავის ხარჯები ავიაკომპანიების ფინანსურ შედეგებზე მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს.

აშშ-ის ენერგეტიკული ინფორმაციის ადმინისტრაციის მონაცემებით, მექსიკის ყურის სანაპიროზე საავიაციო საწვავის საბაზრო ფასი ომის დაწყებამდე, თებერვალში, გალონზე 2.43 დოლარი იყო, ხოლო 20 ოქტომბრისთვის 4.63 დოლარს მიაღწია.

საწვავის გაძვირების გამო Delta Air Lines-მა და Southwest Airlines-მა 2026 წლის მოგების პროგნოზები შეამცირეს. American Airlines კი მიმდინარე წლის სრული შედეგების მიხედვით ზარალს ელოდება, მიუხედავად იმისა, რომ მგზავრთა გადაყვანიდან მიღებული შემოსავალი მნიშვნელოვნად გაიზარდა.

ამ ვითარებაში კომპანიები გეგმავენ, უფრო მკაცრად შეაფასონ ახალი რეისების დამატებისა და ქსელის გაფართოების მიზანშეწონილობა. American Airlines მომავალი წლის ზრდის ტემპის მნიშვნელოვნად შენელებას აპირებს. კომპანიის ფინანსური ხელმძღვანელის თქმით, მიმდინარეობს შეფასება, რამდენად იქნება დამატებითი ფრენებიდან მიღებული შემოსავალი საკმარისი საოპერაციო ხარჯების დასაფარად.

Southwest-იც აცხადებს, რომ ზრდას მომგებიანობის ხარჯზე არ განახორციელებს. United Airlines-ის ხელმძღვანელები კი აღნიშნავენ, რომ 2027 წლისთვის გამოცხადებული სიმძლავრის ზრდის გეგმები შესაძლოა სრულად არ განხორციელდეს.

2027 წელი ავიაკომპანიებისთვის მთავარი გამოცდა იქნება

მიუხედავად ხარჯების ზრდისა, აშშ-ის ექვსი მსხვილი ავიაკომპანია შიდა რეისების შეთავაზებული სიმძლავრის გაზრდას გეგმავს. Airlines for America-ს მიერ Cirium-ის მონაცემებზე დაყრდნობით გავრცელებული ინფორმაციის მიხედვით, შიდა რეისების სიმძლავრე მეოთხე კვარტალში წლიურად 3%-ით, ხოლო 2027 წლის პირველ კვარტალში 3.8%-ით უნდა გაიზარდოს. შედარებისთვის, მესამე კვარტალში ზრდა მხოლოდ 0.2% იყო.

დამატებითი რეისები ავიაკომპანიებს შორის კონკურენციას გაამწვავებს. ეს კი ბილეთების ფასების შენარჩუნებას გაართულებს, განსაკუთრებით იმ პირობებში, როდესაც საწვავი ძვირია და მომხმარებლები უკვე მნიშვნელოვნად გაზრდილ ხარჯებს აწყდებიან.

ავიაკომპანიების წინაშე რთული არჩევანია: თავისუფალი ადგილების არსებობის მიუხედავად მაღალი ფასების შენარჩუნებამ შეიძლება თითო მგზავრზე შემოსავალი გაზარდოს, თუმცა ფასების შემდგომმა ზრდამ მოგზაურობის მსურველთა ნაწილი ბაზრიდან გააქროს. მეორე მხრივ, ფრენების შემცირებამ შესაძლოა თითო ადგილზე საოპერაციო ხარჯები გაზარდოს.

მიუხედავად ამ რისკებისა, კომპანიების ხელმძღვანელები მიიჩნევენ, რომ ფრენების რაოდენობის კონტროლი და ფასების დისციპლინირებული პოლიტიკა მათ მიღწეული შემოსავლების შენარჩუნებაში დაეხმარება.

American Airlines-ის ფინანსური ხელმძღვანელის შეფასებით, თითო მგზავრზე მიღებული შემოსავლის ზრდის მიმდინარე ტენდენცია მდგრადია. თუმცა, რამდენად გაამართლებს ეს მიდგომა, დიდწილად დამოკიდებული იქნება საწვავის ფასებზე, მომხმარებელთა მოთხოვნასა და 2027 წელს ავიაკომპანიების რეისების გაფართოების მასშტაბზე.

წყარო: Reuters