20 ნოემბრის საყოველთაო გაფიცვის მთავარი ორგანიზატორი იტალიის შრომის გენერალური კონფედერაცია (CGIL) იყო. საპროტესტო მოქმედებებს შეუერთდნენ სხვა პროფკავშირული გაერთიანებებიც, მათ შორის Cobas, CUB და SGB, რომლებმაც დამოუკიდებელი გაფიცვები და დემონსტრაციები მოაწყვეს.

აქციები გაიმართა რომში, მილანში, ტურინში, ნეაპოლში, გენუაში, ბოლონიაში, ბარისა და პალერმოში. საპროტესტო მოძრაობამ მოიცვა როგორც სახელმწიფო, ისე კერძო სექტორში დასაქმებული მოქალაქეები.

გაფიცვის მონაწილეები ხელისუფლებისგან ხელფასებისა და პენსიების მსყიდველობითი უნარის აღდგენას, შრომითი უფლებების გაძლიერებასა და სახელმწიფო მომსახურების ხარისხის გაუმჯობესებას მოითხოვენ.

პროფკავშირების განცხადებით, იტალიაში ცხოვრების ხარჯების ზრდამ განსაკუთრებით დააზარალა დაბალი და საშუალო შემოსავლის მქონე ოჯახები, რომელთა ხელფასების მატება ფასების ზრდას ვერ ანაზღაურებს.

მათი მოთხოვნები ასევე მოიცავს მინიმალური ხელფასის საკანონმდებლო რეგულირებას, სამუშაო დროის შემცირებას, შრომითი ხელშეკრულებების განახლებასა და პენსიების ინფლაციასთან სრულ შესაბამისობაში მოყვანას.

პროტესტის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მიმართულებაა სამხედრო ხარჯების ზრდის კრიტიკა. პროფკავშირების ნაწილი მიიჩნევს, რომ სახელმწიფომ დამატებითი რესურსები, უპირველეს ყოვლისა, ჯანდაცვის, განათლებისა და სოციალური დაცვის სისტემების გაძლიერებისკენ უნდა მიმართოს.

გაფიცვის შედეგები – შეფერხებები ტრანსპორტში, სკოლებსა და საავადმყოფოებში

24-საათიანმა გაფიცვამ იტალიის რამდენიმე ქალაქში საზოგადოებრივი ტრანსპორტის მუშაობა შეაფერხა. შემცირდა ავტობუსების, ტრამვაებისა და მეტროს მომსახურება, თუმცა აუცილებელი გადაადგილების უზრუნველსაყოფად მოქმედებდა კანონით განსაზღვრული მინიმალური მომსახურების პერიოდები.

გაფიცვამ გავლენა მოახდინა სკოლებისა და ჯანდაცვის დაწესებულებების ნაწილზეც. შეფერხებები შეეხო ზოგიერთ ადმინისტრაციულ და საჯარო მომსახურებას.

20 ნოემბრის საყოველთაო გაფიცვის ძირითადი პროგრამიდან საჰაერო და სარკინიგზო ტრანსპორტი გამორიცხული იყო, თუმცა პარალელურად დამოუკიდებელი სარკინიგზო გაფიცვა დაიგეგმა, რომელიც 20 ნოემბრის 21:00 საათიდან 21 ნოემბრის 20:00 საათამდე უნდა გაგრძელებულიყო.

მომდევნო დღეებისთვის ცალკეული აეროპორტების თანამშრომლების საპროტესტო მოქმედებებიც იყო დაგეგმილი, მათ შორის მილანსა და ვენეციაში.

შესაბამისად, საყოველთაო გაფიცვის ფორმალური დასრულების მიუხედავად, ტრანსპორტის ცალკეულ მიმართულებებზე შეფერხებების გაგრძელების შესაძლებლობა რჩება.

პროფკავშირების პოზიცია – “ჩვენ არ გავჩერდებით”

CGIL-ის გენერალურმა მდივანმა მაურიციო ლანდინიმ რომში გამართულ დემონსტრაციაზე განაცხადა, რომ ქვეყნის მასშტაბით საპროტესტო აქციებში მილიონზე მეტი ადამიანი მონაწილეობდა.

მისი შეფასებით, მასშტაბური მობილიზაცია მიუთითებს საზოგადოების მოთხოვნაზე, შეიცვალოს მთავრობის ეკონომიკური და სოციალური პრიორიტეტები.

ლანდინიმ ხელისუფლებას მოქალაქეთა მოთხოვნების მოსმენისკენ მოუწოდა და განაცხადა, რომ პროფკავშირული მოძრაობა საპროტესტო მოქმედებების გაგრძელებას აპირებს.

მისივე განცხადებით, დემონსტრაციებში სხვადასხვა თაობისა და პროფესიული ჯგუფის მონაწილეობა აჩვენებს, რომ ეკონომიკური პრობლემები მოსახლეობის ფართო ნაწილს ეხება.

CGIL-ის მთავარი პრეტენზია მთავრობის მიერ წარმოდგენილ 2027 წლის ბიუჯეტს უკავშირდება. პროფკავშირი მიიჩნევს, რომ დოკუმენტი არასაკმარის რესურსებს ითვალისწინებს რეალური ხელფასების ზრდისა და საჯარო მომსახურების გაუმჯობესებისთვის.

პროფკავშირული გაერთიანებები განსაკუთრებით აკრიტიკებენ განათლებისა და ჯანდაცვის დაფინანსების პოლიტიკას და აცხადებენ, რომ არსებული ეკონომიკური პირობები უფრო მასშტაბურ სოციალურ მხარდაჭერას მოითხოვს.

მელონის მთავრობის ეკონომიკური პოლიტიკა – რა გახდა დაპირისპირების მიზეზი?

იტალიის მთავრობამ 2027 წლის ბიუჯეტის პროექტი ეკონომიკური ზრდის შეზღუდული შესაძლებლობების, ინფლაციური წნეხისა და სახელმწიფო ფინანსების მართვის გამოწვევების ფონზე მოამზადა.

დაახლოებით 26 მილიარდი ევროს მოცულობის საბიუჯეტო პაკეტი ხელისუფლების ეკონომიკური პოლიტიკის ერთ-ერთ მთავარ დოკუმენტს წარმოადგენს.

პროფკავშირები და ოპოზიციური პარტიები მიიჩნევენ, რომ პროექტი ვერ უზრუნველყოფს მოსახლეობის მსყიდველობითი უნარის სათანადო აღდგენას და საჯარო მომსახურების დაფინანსების ზრდას.

მთავრობის ეკონომიკური პოლიტიკის შეფასებისას, მეორე მხრივ, გასათვალისწინებელია იტალიის მაღალი სახელმწიფო ვალი და ევროკავშირის საბიუჯეტო წესების ფარგლებში ფინანსური მდგრადობის შენარჩუნების აუცილებლობა.

სახელმწიფო ხარჯების გაზრდა ხელისუფლებისგან დამატებითი შემოსავლების მოძიებას, ხარჯების გადანაწილებას ან საბიუჯეტო დეფიციტის ზრდის დაშვებას მოითხოვს.

ამიტომ პოლიტიკური დაპირისპირების ერთ-ერთი მთავარი საკითხია არა მხოლოდ სოციალური ხარჯების მოცულობა, არამედ მათი დაფინანსების წყაროები და შესაძლო გავლენა ქვეყნის ფინანსურ მდგომარეობაზე.

21 ნოემბრისთვის ხელმისაწვდომი ცნობებით, მთავრობას გაფიცვის საპასუხოდ ბიუჯეტის პროექტში კონკრეტული ცვლილებები არ გამოუცხადებია. ამასთან, გაფიცვასთან დაკავშირებით პრემიერ-მინისტრ ჯორჯა მელონის ახალი, უშუალო კომენტარი გამოყენებულ წყაროებში არ დასტურდება.

იტალიის ეკონომიკური მდგომარეობა – რატომ იზრდება უკმაყოფილება?

საპროტესტო მოძრაობის ეკონომიკური საფუძველი ბოლო წლებში იტალიაში დაგროვილ სოციალურ პრობლემებს უკავშირდება.

ქვეყანაში რეალური ხელფასების დინამიკა კვლავ მნიშვნელოვანი გამოწვევაა. მიუხედავად ნომინალური შემოსავლების ზრდისა, ფასების მატებამ მოსახლეობის ნაწილის მსყიდველობითი უნარი შეამცირა.

Financial Times-ის ინფორმაციით, 2026 წლის ოქტომბერში წლიურმა ინფლაციამ 5,5%-ს მიაღწია, მაშინ როდესაც სექტემბერში მაჩვენებელი 4,2% იყო.

ამავე წყაროს თანახმად, იტალიის ეკონომიკა მესამე კვარტალში სტაგნაციის მდგომარეობაში აღმოჩნდა, ხოლო რეალური ხელფასები 2021 წლის დასაწყისის დონეს კვლავ ჩამორჩებოდა.

განსაკუთრებული პრობლემებია საცხოვრებლის, ენერგორესურსებისა და ყოველდღიური მოხმარების პროდუქტების ხარჯები.

ეკონომიკური ზრდის დაბალი ტემპი ზღუდავს როგორც კერძო სექტორში ხელფასების სწრაფი მატების, ისე სახელმწიფო ბიუჯეტიდან სოციალური პროგრამების დაფინანსების შესაძლებლობებს.

ამ ფონზე პროფკავშირების მოთხოვნები უკავშირდება არა მხოლოდ მიმდინარე ფასების ზრდას, არამედ უფრო ხანგრძლივ პრობლემას – იტალიის ეკონომიკაში პროდუქტიულობისა და რეალური ხელფასების ზრდის შედარებით სუსტ დინამიკას.

სტუდენტების მონაწილეობა – პროტესტის ახალი განზომილება

იტალიაში საყოველთაო გაფიცვა სტუდენტების საერთაშორისო მობილიზაციის დღეს დაემთხვა.

ქვეყნის 45-ზე მეტ ქალაქში სტუდენტურმა ორგანიზაციებმა დამოუკიდებელი საპროტესტო აქციები დაგეგმეს.

ახალგაზრდების მთავარი მოთხოვნები განათლების დაფინანსების გაზრდას, საცხოვრებლის ხელმისაწვდომობის გაუმჯობესებას, სოციალური უთანასწორობის შემცირებასა და სამხედრო ხარჯების გადახედვას უკავშირდება.

სტუდენტური მოძრაობის წარმომადგენლები აცხადებენ, რომ განათლების სისტემაში არსებული პრობლემები ახალგაზრდების დასაქმების პერსპექტივებსა და სოციალურ მობილობაზე უარყოფითად მოქმედებს.

რომში საპროტესტო აქციის მონაწილეთა ნაწილი განათლების სამინისტროს შენობასთან შეიკრიბა.

დემონსტრაციის დროს დაფიქსირდა დაპირისპირების ეპიზოდებიც. გავრცელებული ცნობებით, აქციის მონაწილეთა ნაწილმა შენობისა და ადგილზე მყოფი პოლიციელების მიმართულებით პიროტექნიკური საშუალებები და სხვადასხვა საგანი ისროლა.

ამასთან, ქვეყნის მასშტაბით გამართული დემონსტრაციების უმეტესობა მშვიდობიანად მიმდინარეობდა.

სტუდენტებისა და დასაქმებულების ერთდროული მობილიზაცია საპროტესტო მოძრაობას უფრო ფართო სოციალურ ხასიათს სძენს, რადგან სხვადასხვა ასაკობრივი ჯგუფის მოთხოვნები ერთიანდება ცხოვრების ხარჯებისა და საჯარო მომსახურების დაფინანსების საკითხების გარშემო.

პოლიტიკური გამოხმაურებები – ოპოზიცია დემონსტრაციებს შეუერთდა

საყოველთაო გაფიცვას იტალიის ოპოზიციური პარტიების წარმომადგენლებიც შეუერთდნენ.

რომში გამართულ დემონსტრაციაში მონაწილეობდა დემოკრატიული პარტიის ლიდერი ელი შლაინი. საპროტესტო აქციებზე ასევე გამოჩნდა მოძრაობა „ხუთი ვარსკვლავის“ ლიდერი, ყოფილი პრემიერ-მინისტრი ჯუზეპე კონტე.

ოპოზიციური ძალები მელონის მთავრობას სოციალური პოლიტიკის არასაკმარისი ეფექტიანობისა და მოსახლეობის რეალური შემოსავლების პრობლემების სათანადოდ გაუთვალისწინებლობის გამო აკრიტიკებენ.

მათი შეფასებით, 2027 წლის ბიუჯეტში მეტი ყურადღება უნდა დაეთმოს ხელფასებს, ჯანდაცვას, განათლებასა და სოციალური უთანასწორობის შემცირებას.

თუმცა საპროტესტო მოძრაობა მთლიანად ერთიან პოლიტიკურ პოზიციას არ წარმოადგენს.

იტალიის სხვა მსხვილი პროფკავშირული გაერთიანებები  CISL და UIL  , 20 ნოემბრის საყოველთაო გაფიცვას არ შეუერთდნენ. მათგან გამოთქმული კრიტიკა, მათ შორის, აქციის პოლიტიზებასა და ბიუჯეტის განხილვის ეტაპზე გაფიცვის ჩატარების მიზანშეწონილობას შეეხებოდა.

ეს გარემოება მიუთითებს, რომ იტალიის პროფკავშირულ მოძრაობაშიც განსხვავებული მიდგომები არსებობს მთავრობის ეკონომიკურ პოლიტიკაზე ზემოქმედების ფორმებთან დაკავშირებით.

საპროტესტო მოძრაობის ისტორიული ფონი

იტალიას მასშტაბური პროფკავშირული მოძრაობისა და საყოველთაო გაფიცვების ხანგრძლივი ისტორია აქვს.

ქვეყანაში პროფკავშირები მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ შრომითი უფლებების, ხელფასების, პენსიებისა და სოციალური პოლიტიკის შესახებ დისკუსიებში.

ჯორჯა მელონის მთავრობის პირობებში პროფკავშირებსა და ხელისუფლებას შორის უთანხმოება განსაკუთრებით გამოიკვეთა საბიუჯეტო პოლიტიკისა და მოსახლეობის მსყიდველობითი უნარის საკითხებზე.

2026 წლის 30 ოქტომბერს იტალიაში უკვე გაიმართა მასშტაბური სტუდენტური და შრომითი მობილიზაცია, რომლის მონაწილეებიც განათლების დაფინანსების გაზრდასა და ცხოვრების ხარჯების შემცირებას მოითხოვდნენ.

20 ნოემბრის გაფიცვა ამ საპროტესტო პროცესის გაგრძელებად შეიძლება განიხილებოდეს.

CGIL-ისთვის ეს მელონის მთავრობის ბიუჯეტის წინააღმდეგ ორგანიზებული მეხუთე საყოველთაო გაფიცვაა.

გაფიცვების განმეორებითი ხასიათი მიუთითებს, რომ პროფკავშირებსა და ხელისუფლებას შორის სოციალური და ეკონომიკური პოლიტიკის საკითხებზე უთანხმოება კვლავ გადაუჭრელია.

პროტესტი ევროპის სხვა ქვეყნებშიც – საერთო პრობლემები და განსხვავებული მოთხოვნები

იტალიაში გამართული დემონსტრაციები დაემთხვა ევროპის რამდენიმე ქვეყანაში ორგანიზებულ სტუდენტურ და შრომით აქციებს.

ხორვატიაში სტუდენტებმა სასწავლო პროცესის ბოიკოტით განათლების, საცხოვრებლისა და საჯარო მომსახურების დაფინანსების გაზრდა მოითხოვეს.

ავსტრიაში ახალგაზრდებმა განათლების დაფინანსებისა და სამხედრო ხარჯების საკითხებზე საპროტესტო აქცია გამართეს.

გერმანიაში დემონსტრანტების ნაწილი განათლების დაფინანსების გაზრდას და სავალდებულო სამხედრო სამსახურის შესაძლო აღდგენის წინააღმდეგ პოზიციის დაფიქსირებას მოითხოვდა.

მიუხედავად საერთო სოციალურ-ეკონომიკური თემებისა, ეს აქციები სხვადასხვა ორგანიზატორის მიერ იყო დაგეგმილი და მათი მოთხოვნები ეროვნული პოლიტიკური გარემოებების შესაბამისად განსხვავდებოდა.

ევროპის რამდენიმე ქვეყანაში ერთდროულად გამართული პროტესტი მიუთითებს, რომ ცხოვრების ხარჯები, სოციალური მომსახურების ხელმისაწვდომობა და სახელმწიფო ხარჯების პრიორიტეტები ფართო საზოგადოებრივი დისკუსიის საგნად რჩება.

საერთაშორისო შეფასებები – რა მნიშვნელობა აქვს გაფიცვას?

საერთაშორისო მედიაში იტალიის საყოველთაო გაფიცვა ძირითადად სამი მიმართულებით განიხილება: ცხოვრების ხარჯების ზრდა, მთავრობის საბიუჯეტო პოლიტიკა და 2027 წლის საპარლამენტო არჩევნების წინ პოლიტიკური გარემოს ცვლილება.

Reuters-ისა და Associated Press-ის გაშუქებაში განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმო პროფკავშირების სოციალურ მოთხოვნებს, სტუდენტების მონაწილეობასა და საზოგადოებრივი მომსახურების შეფერხებებს.

Financial Times-მა ყურადღება გაამახვილა ეკონომიკურ ფონზე – რეალური ხელფასების პრობლემაზე, ინფლაციის ზრდასა და მელონის მთავრობისთვის შექმნილ პოლიტიკურ გამოწვევებზე.

საპროტესტო მოძრაობის მასშტაბი თავისთავად არ ნიშნავს, რომ ქვეყნის მოსახლეობის უმრავლესობა პროფკავშირების ყველა მოთხოვნას იზიარებს. მონაწილეთა რაოდენობა, მთავრობის მხარდაჭერის მაჩვენებლები და მომავალი არჩევნების შედეგები ერთმანეთისგან განსხვავებული საკითხებია.

ამასთან, მასშტაბური გაფიცვა ხელისუფლებისთვის მნიშვნელოვანი პოლიტიკური სიგნალია, რადგან ის აჩვენებს სოციალური პოლიტიკის კონკრეტული მიმართულებებით ორგანიზებული უკმაყოფილების არსებობას.

მისი რეალური გავლენა დამოკიდებული იქნება იმაზე, რამდენად შეძლებენ პროფკავშირები მოლაპარაკებების გაგრძელებას და მოახდენს თუ არა საპროტესტო მოძრაობა გავლენას ბიუჯეტის საბოლოო განხილვაზე.

რა მოლოდინები არსებობს და როგორ შეიძლება განვითარდეს მოვლენები?

20 ნოემბრის საყოველთაო გაფიცვის შემდეგ იტალიაში პოლიტიკური და სოციალური პროცესების განვითარების რამდენიმე შესაძლო მიმართულება იკვეთება.

პირველი უკავშირდება 2027 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის განხილვას. პროფკავშირები და ოპოზიციური პარტიები ხელისუფლებისგან სოციალური ხარჯების ზრდასა და შემოსავლების დაცვის დამატებით მექანიზმებს მოითხოვენ. შესაბამისად, ბიუჯეტის საბოლოო დამტკიცებამდე შესაძლებელია დამატებითი პოლიტიკური დისკუსიები და ცვლილებების ინიციატივები.

მეორე მიმართულებაა პროფკავშირების შემდგომი მობილიზაცია. CGIL-ის ხელმძღვანელობამ უკვე განაცხადა, რომ საპროტესტო მოქმედებების გაგრძელებას გეგმავს. თუმცა ახალი საყოველთაო გაფიცვის კონკრეტული თარიღი ამ ეტაპზე დადასტურებული არ არის.

მესამე საკითხი ტრანსპორტისა და სხვა საჯარო მომსახურების სფეროში ცალკეული გაფიცვების გაგრძელებას უკავშირდება. 20 ნოემბრის ძირითადი აქციის დასრულება არ ნიშნავს, რომ დამოუკიდებელი შრომითი დავები ავტომატურად მოგვარდა.

მეოთხე მიმართულებაა საპროტესტო მოძრაობის შესაძლო გავლენა 2027 წლის საპარლამენტო არჩევნების წინ მიმდინარე პოლიტიკურ დისკუსიაზე.

ოპოზიციური პარტიები სოციალური საკითხების პოლიტიკურ დღის წესრიგში წინ წამოწევას ცდილობენ, მაშინ როდესაც მთავრობას ეკონომიკური და საბიუჯეტო გადაწყვეტილებების დასაბუთება უწევს.

თუმცა ამ ეტაპზე შეუძლებელია მხოლოდ გაფიცვის მასშტაბის საფუძველზე არჩევნების შედეგებზე ან მთავრობის პოლიტიკური მხარდაჭერის სამომავლო ცვლილებაზე დასკვნის გაკეთება.

რას აჩვენებს იტალიის საყოველთაო გაფიცვა?

20 ნოემბერს იტალიაში გამართული საყოველთაო გაფიცვა ქვეყნის სოციალურ-ეკონომიკური პრობლემების გარშემო არსებული უთანხმოების მნიშვნელოვანი გამოვლინება გახდა.

დემონსტრაციების მასშტაბმა და სტუდენტური ორგანიზაციების მონაწილეობამ აჩვენა, რომ ცხოვრების ხარჯების ზრდა, რეალური ხელფასების დინამიკა, განათლებისა და ჯანდაცვის დაფინანსება საზოგადოების სხვადასხვა ჯგუფისთვის აქტუალურ საკითხებად რჩება.

ამასთან, პროფკავშირული მოძრაობის შიგნით არსებული განსხვავებული პოზიციები და მთავრობის წინაშე მდგარი საბიუჯეტო შეზღუდვები მიუთითებს, რომ შეთანხმების მიღწევა მრავალმხრივ მოლაპარაკებებს მოითხოვს.

21 ნოემბრის მდგომარეობით, გაფიცვის შედეგად მთავრობის ეკონომიკური პოლიტიკის შეცვლის ან ბიუჯეტის პროექტში კონკრეტული ცვლილებების შეტანის შესახებ ოფიციალური გადაწყვეტილება არ გამოცხადებულა.

შესაბამისად, საპროტესტო მოძრაობის გრძელვადიანი შედეგების შეფასება ნაადრევია.

მომდევნო კვირებში განსაკუთრებული მნიშვნელობა ექნება პროფკავშირებისა და ხელისუფლების ურთიერთობას, 2027 წლის ბიუჯეტის განხილვასა და საპროტესტო ორგანიზაციების შემდგომ გადაწყვეტილებებს.

წყარო:

reuters.com

apnews.com

ansa.it

rainews.it

ft.com