თბილისში, ფონიჭალაში, 19 ნოემბერს საცხოვრებელ კორპუსში მომხდარი აფეთქების შემდეგ საგამოძიებო მოქმედებები და უსაფრთხოების ღონისძიებები გრძელდება. შემთხვევას ექვსი ადამიანის სიცოცხლე ემსხვერპლა, ხუთი კი დაშავდა. ბოლო ინფორმაციით, დაშავებულთაგან სამი კვლავ სამედიცინო დაწესებულებებში რჩება. დაზიანებული კორპუსის მცხოვრებლებს მეხანძრე-მაშველების თანხლებით ბინებში პირადი ნივთების გამოსატანად უშვებენ.

შემთხვევის ადგილზე ადგილობრივები დილიდან მიდიან და დაღუპულთა ხსოვნას პატივს მიაგებენ. ამასთან, მომიჯნავე საცხოვრებელი კორპუსების მცხოვრებლები შენობების ტექნიკური მდგომარეობის შესწავლასა და უსაფრთხოების დამატებითი ზომების მიღებას ითხოვენ. მათი განცხადებით, ზოგიერთი შენობა ავარიულ მდგომარეობაშია და დაზიანებული კორპუსის შესაძლო დემონტაჟმა შესაძლოა დამატებითი საფრთხეები შექმნას.

ტრაგედიის შედეგად დაღუპულთა ხსოვნის პატივსაცემად, 22 ნოემბერი საქართველოში გლოვის დღედ გამოცხადდა.

აფეთქების ადგილზე უსაფრთხოების ზომები კვლავ მოქმედებს

21 ნოემბრის მდგომარეობით, ქვემო ფონიჭალაში აფეთქების შედეგად დაზიანებული საცხოვრებელი კორპუსის ტერიტორია შემოსაზღვრულია. ადგილზე რჩებიან სამართალდამცველები და მეხანძრე-მაშველები, რომლებიც საგამოძიებო და უსაფრთხოების ღონისძიებებში მონაწილეობენ.

მოსახლეობას ბინებში შესვლის შესაძლებლობა მხოლოდ შესაბამისი სამსახურების ზედამხედველობით ეძლევა. მოქალაქეები პირად ნივთებს გამოიტანენ, რის შემდეგაც შენობის შემდგომი უსაფრთხოების უზრუნველყოფასთან დაკავშირებული სამუშაოები უნდა გაგრძელდეს.

შემთხვევის ადგილზე მოქალაქეებს ყვავილები, სანთლები და სათამაშოები მიაქვთ. დაღუპულთა შორის ორი არასრულწლოვანია.

აფეთქებამ ხუთსართულიანი საცხოვრებელი კორპუსის ნაწილი ჩამოანგრია. სამაშველო ოპერაცია 19 ნოემბრის გვიან ღამით დასრულდა, როდესაც მაშველებმა ნანგრევებიდან მეექვსე გარდაცვლილი ამოიყვანეს.

ნანგრევებიდან ცოცხლად გადარჩენილთა შორის იყო სამი წლის გოგონა, რომელიც მაშველებმა სამედიცინო დაწესებულებაში გადაიყვანეს.

მოსახლეობის მთავარი მოთხოვნა – შენობების უსაფრთხოების შეფასება

ტრაგედიის შემდეგ ყურადღების ცენტრში მოექცა არა მხოლოდ დაზიანებული კორპუსის, არამედ მომიჯნავე საცხოვრებელი შენობების მდგომარეობაც.

ადგილობრივები აცხადებენ, რომ ზოგიერთი შენობა ავარიულ მდგომარეობაშია და მათი მდგრადობის შემოწმება აუცილებელია. მოსახლეობის ნაწილს განსაკუთრებით აშფოთებს დაზიანებული კორპუსის დემონტაჟის პერსპექტივა.

მათი შეფასებით, სამშენებლო სამუშაოების დაწყებამდე აუცილებელია დადგინდეს, რა გავლენა შეიძლება იქონიოს დემონტაჟმა მიმდებარე შენობებზე.

ამ ეტაპზე ეს საფრთხეები მოსახლეობის მიერ გამოთქმულ შეშფოთებას წარმოადგენს. მეზობელი შენობებისთვის დემონტაჟის შედეგად მოსალოდნელი კონკრეტული რისკები დამოუკიდებელი საინჟინრო დასკვნით საჯაროდ დადასტურებული არ არის.

კახა კალაძე – დაზიანებული კორპუსი დაინგრევა და ახალი აშენდება

თბილისის მერმა კახა კალაძემ 20 ნოემბერს განაცხადა, რომ აფეთქების შედეგად დაზიანებული საცხოვრებელი კორპუსის სრული დემონტაჟი აუცილებელი იქნება, მის ადგილზე კი ახალი პროექტი განხორციელდება.

მისი ინფორმაციით, დროებით საცხოვრებელში უკვე გადაყვანილია 28 ოჯახი – სულ 143 ადამიანი.

მერის განმარტებით, მუნიციპალიტეტი დაზარალებული ოჯახებისთვის საცხოვრებელი ფართების დაქირავებასაც უზრუნველყოფს, რათა მათ დროებითი განთავსების პრობლემა არ შეექმნათ.

კალაძემ ასევე განაცხადა, რომ თუ დარჩენილ სადარბაზოებში მცხოვრებლებს სურვილი ექნებათ, მუნიციპალიტეტი მზად არის, ისინი ავარიული სახლების ჩანაცვლების პროგრამაში ჩართოს.

19 ნოემბერს მერიამ გაავრცელა ინფორმაცია, რომ შენობის მდგრადობას თბილისის მუნიციპალური ლაბორატორია სწავლობდა. საჭიროების შემთხვევაში მუნიციპალიტეტი მზად იყო, სასტუმროებში კორპუსის 90-ვე ოჯახი განეთავსებინა.

ამ ეტაპზე დაზიანებული შენობის დემონტაჟის დაწყებისა და ახალი საცხოვრებელი კორპუსის მშენებლობის დასრულების კონკრეტული ვადები საჯაროდ არ გამოცხადებულა.

გამოძიება – რა არის ცნობილი აფეთქების მიზეზებზე?

19 ნოემბერს მომხდარ ფაქტზე გამოძიება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 240¹ მუხლის პირველი ნაწილით დაიწყო, რომელიც უსაფრთხოების წესების დარღვევას უკავშირდება.

პროკურორ ლევან ვეფხვაძის განცხადებით, შემთხვევის ადგილზე სამაშველო ოპერაციის პარალელურად მუშაობდნენ გამომძიებლები და ექსპერტ-კრიმინალისტები.

გამოძიების ფარგლებში მიმდინარეობს შემთხვევის ადგილის დათვალიერება, ინფორმაციის შეგროვება და იმ გარემოებების დადგენა, რომლებმაც აფეთქება და შენობის ნაწილის ჩამონგრევა გამოიწვია.

შინაგან საქმეთა მინისტრის, სულხან თამაზაშვილის მიერ გავრცელებული წინასწარი ინფორმაციით, აფეთქება შესაძლოა მეხუთე სართულზე არსებული გაზის გამათბობლის გაუმართაობას უკავშირდებოდეს.

ამასთან, მომხდარის გამომწვევი ზუსტი ტექნიკური მიზეზი და შესაძლო პასუხისმგებელი პირები საბოლოოდ დადგენილი არ არის.

შესაბამისად, ბუნებრივი აირის დაგროვება აფეთქების სავარაუდო მიზეზად განიხილება, თუმცა კონკრეტული გარემოებების შესახებ საბოლოო დასკვნა საგამოძიებო და საექსპერტო მოქმედებების დასრულების შემდეგ უნდა გაკეთდეს.

“თბილისი ენერჯის” განმარტება – რატომ ვერ შემოწმდა კონკრეტული ბინა?

აფეთქების შემდეგ ბუნებრივი აირის უსაფრთხო მოხმარებისა და გაზის დანადგარების ტექნიკური შემოწმების საკითხიც აქტუალური გახდა.

„თბილისი ენერჯის“ ტექნიკური დირექტორის მოადგილის, გიორგი ლეფსვერიძის განცხადებით, კორპუსში გაზის დანადგარების გამართულობის ბოლო შემოწმება 2026 წლის იანვარში ჩატარდა.

მისივე განმარტებით, კონკრეტული ბინის შემოწმება ვერ მოხერხდა, რადგან ბინა დაკეტილი იყო, ხოლო მესაკუთრე თბილისში არ იმყოფებოდა.

კომპანიის წარმომადგენლის განცხადებით, 2025 წლის დეკემბრიდან აღნიშნულ ბინაში ბუნებრივი აირის მოხმარება არ ფიქსირდებოდა.

გავრცელებული ინფორმაციით, კომპანიას ბოლო პერიოდში გაზის სუნთან დაკავშირებით შესაბამისი შეტყობინებაც არ მიუღია.

ეს გარემოებები კომპანიის მიერ გავრცელებული განმარტებებია და თავისთავად არ განსაზღვრავს აფეთქების მიზეზს ან პასუხისმგებლობის საკითხს.

გამოძიებამ უნდა დაადგინოს, რა მდგომარეობაში იყო გაზის დანადგარები, არსებობდა თუ არა ტექნიკური გაუმართაობა და რამდენად იყო დაცული უსაფრთხოების შესაბამისი მოთხოვნები.

დაშავებულების მდგომარეობა და ხელისუფლების რეაგირება

აფეთქების შედეგად დაშავებული ხუთი ადამიანიდან,  სამი კვლავ სამედიცინო დაწესებულებებში რჩება.

19 ნოემბერს დამწვრობის ცენტრის ხელმძღვანელმა გუგა ქაშიბაძემ განაცხადა, რომ კლინიკაში გადაყვანილი 31 წლის მამაკაცის მდგომარეობა მძიმე იყო. მისი ინფორმაციით, პაციენტს სხეულის დაახლოებით 87 პროცენტის დამწვრობა აღენიშნებოდა.

ინგოროყვას კლინიკაში ასევე გადაიყვანეს დაშავებული ბავშვები. თავდაპირველი ინფორმაციით, ერთ-ერთი არასრულწლოვნის მდგომარეობა მძიმე იყო.

20 ნოემბერს დაშავებული ბავშვების მოსანახულებლად კლინიკაში პრემიერ-მინისტრი ირაკლი კობახიძე, ჯანდაცვის მინისტრი მიხეილ სარჯველაძე და თბილისის მერი კახა კალაძე მივიდნენ.

ხელისუფლების წარმომადგენლებმა დაღუპულთა ოჯახებს სამძიმარი გამოუცხადეს და სამაშველო ოპერაციაში მონაწილე პირებს მადლობა გადაუხადეს.

დაშავებულთა ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ ახალი სამედიცინო მონაცემების გამოქვეყნება მნიშვნელოვანია, რადგან თავდაპირველი ცნობები შესაძლოა შემდგომში შეიცვალოს.

ტრაგედიაზე საზოგადოებრივი გამოხმაურება

ფონიჭალაში მომხდარ ტრაგედიას საზოგადოებისა და სხვადასხვა ორგანიზაციის წარმომადგენლები გამოეხმაურნენ.

საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციამ დაღუპულთა ოჯახებს მიუსამძიმრა. ორგანიზაციამ განცხადება ჯერ კიდევ სამაშველო სამუშაოების მიმდინარეობისას გაავრცელა.

დაღუპულთა ხსოვნის პატივსაცემად, 21 ნოემბერს თბილისში დაგეგმილი ყოველკვირეული „შაბათის მარში“ არ გაიმართება. ამის შესახებ საპროტესტო აქციის ორგანიზატორებმა 20 ნოემბერს განაცხადეს.

საზოგადოებრივი ყურადღება განსაკუთრებით გამახვილებულია საცხოვრებელი კორპუსების ტექნიკური მდგომარეობის, ბუნებრივი აირის უსაფრთხო მოხმარებისა და შესაძლო საფრთხეების დროული გამოვლენის საკითხებზე.

22 ნოემბერი საქართველოში გლოვის დღე იქნება

საქართველოს მთავრობის განკარგულებით, 2026 წლის 22 ნოემბერი ქვემო ფონიჭალაში მომხდარი ტრაგედიის შედეგად დაღუპულთა ხსოვნის პატივსაცემად გლოვის დღედ გამოცხადდა.

გლოვის დღესთან დაკავშირებით საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე სახელმწიფო დროშები დაეშვება.

გადაწყვეტილება 20 ნოემბერს გამოცხადდა, მას შემდეგ, რაც სამაშველო სამსახურებმა ნანგრევებში ძებნის ოპერაცია დაასრულეს და საბოლოოდ ექვსი ადამიანის დაღუპვა დადასტურდა.

რა საკითხები რჩება გადასაწყვეტი?

ფონიჭალაში მომხდარი ტრაგედიის შემდეგ რამდენიმე მნიშვნელოვანი საკითხი კვლავ ღიად რჩება.

უპირველეს ყოვლისა, გამოძიებამ უნდა დაადგინოს აფეთქების ზუსტი მიზეზი და ის გარემოებები, რომლებმაც საცხოვრებელი კორპუსის ნაწილის ჩამონგრევა გამოიწვია.

მეორე მნიშვნელოვანი საკითხია დაზიანებული შენობის დემონტაჟის უსაფრთხო განხორციელება და მიმდებარე საცხოვრებელი კორპუსების ტექნიკური მდგომარეობის შეფასება.

ასევე დასაზუსტებელია, რა ვადებში განხორციელდება ახალი საცხოვრებელი კორპუსის მშენებლობა და როგორ იქნება უზრუნველყოფილი დაზარალებული ოჯახების საცხოვრებელი პირობები გარდამავალ პერიოდში.

განსაკუთრებული მნიშვნელობა ექნება იმასაც, გამოავლენს თუ არა გამოძიება უსაფრთხოების წესების შესაძლო დარღვევას და გახდება თუ არა საჭირო დამატებითი პრევენციული ღონისძიებების გატარება.

ამ დროისთვის, შემთხვევის ადგილზე საგამოძიებო და უსაფრთხოების ღონისძიებები გრძელდება, ხოლო აფეთქების გამომწვევი მიზეზების შესახებ საბოლოო ოფიციალური დასკვნა ჯერ არ გამოქვეყნებულა.