საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარემ, შალვა პაპუაშვილმა, 18 ნოემბერს გამართულ ბრიფინგზე ევროკავშირის პოლიტიკა გააკრიტიკა და რამდენიმე საკითხზე ისაუბრა. მისი განცხადებების მთავარი თემები მონტენეგროში პრემიერ-მინისტრობისა და მინისტრობის კანდიდატების ვეტინგის შემოღება, ევროკომისიის ეკონომიკური პროგნოზები და საქართველოში ევროკავშირის ელჩის პოზიცია იყო.

პაპუაშვილმა ევროკავშირის ინსტიტუტები კანდიდატი ქვეყნების შიდა პოლიტიკურ პროცესებზე გავლენის მცდელობაში დაადანაშაულა. ამასთან, საქართველოს ეკონომიკური ზრდის განახლებული პროგნოზი მთავრობის მიერ არჩეული პოლიტიკის სასარგებლო არგუმენტად წარმოადგინა.

მონტენეგროს ვეტინგი და ევროკავშირის გავლენის საკითხი

ბრიფინგის ერთ-ერთი მთავარი თემა მონტენეგროში მიმდინარე საკონსტიტუციო ცვლილებები იყო, რომლებიც პრემიერ-მინისტრობისა და მთავრობის წევრობის კანდიდატების კეთილსინდისიერების სავალდებულო შემოწმებას ითვალისწინებს.

პაპუაშვილის განცხადებით, ევროკავშირის მხრიდან მსგავსი მექანიზმების მხარდაჭერა კანდიდატი ქვეყნების შიდა მმართველობაზე გავლენის მოპოვების მცდელობას წარმოადგენს.

მისი მტკიცებით, მონტენეგროში დაგეგმილი ცვლილებებით შესაძლებელი გახდება არჩევნებში გამარჯვებული პოლიტიკური გუნდის წარმომადგენლების კეთილსინდისიერების შემოწმება იმ ორგანიზაციების მიერ, რომლებიც შესაძლოა უცხოეთიდან ფინანსდებოდნენ.

პარლამენტის თავმჯდომარემ ეს პროცესი დემოკრატიულ არჩევანზე გარე გავლენის შესაძლო მექანიზმად შეაფასა.

მან ევროკავშირის ბიუროკრატიის მოქმედებები საბჭოთა კავშირის პრაქტიკასაც შეადარა და განაცხადა, რომ ბრიუსელის მიდგომა კანდიდატი ქვეყნების დამოუკიდებელი გადაწყვეტილებების მიღების შესაძლებლობას საფრთხეს უქმნის.

ამასთან, მონტენეგროში განხილული საკონსტიტუციო ცვლილებების შინაარსი პაპუაშვილის შეფასებისგან უნდა გაიმიჯნოს.

16 ნოემბერს მონტენეგროს პარლამენტმა ცვლილებების პროექტს მეორე ეტაპზე 54 ხმით დაუჭირა მხარი. დოკუმენტის განახლებული ვერსია ინტერესთა შესაძლო კონფლიქტის წინასწარ გამოვლენასა და მის აღმოფხვრას ითვალისწინებს.

შემოთავაზებული მექანიზმის მიხედვით, ინტერესთა კონფლიქტის აღმოჩენა კანდიდატისთვის თანამდებობის დაკავების ავტომატურ აკრძალვას არ ნიშნავს. კანდიდატს მისი გამოსწორების შესაძლებლობა უნდა მიეცეს.

ამასთან, ცვლილებების მარეგულირებელი კანონების მიღებას პარლამენტის წევრთა სულ მცირე ორი მესამედის მხარდაჭერა დასჭირდება.

საჯაროდ გავრცელებული ინფორმაცია არ ადასტურებს პაპუაშვილის ვარაუდს, რომ შემოწმებას აუცილებლად უცხოეთიდან დაფინანსებული არასამთავრობო ორგანიზაციები განახორციელებენ.

საკონსტიტუციო ცვლილებები საბოლოოდ ჯერ არ დამტკიცებულა. მონტენეგროში 30-დღიანი საჯარო განხილვის ეტაპია გათვალისწინებული, რის შემდეგაც პროექტი საბოლოო კენჭისყრაზე უნდა გავიდეს.

საქართველოს ეკონომიკური ზრდა და ევროკომისიის პროგნოზები

ბრიფინგის კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი საკითხი ევროკომისიის მიერ გამოქვეყნებული ეკონომიკური პროგნოზი იყო.

პაპუაშვილმა ყურადღება გაამახვილა იმაზე, რომ ევროკომისიამ საქართველოს ეკონომიკური ზრდის მოლოდინი გაზარდა, ხოლო მოლდოვისა და უკრაინის შემთხვევაში პროგნოზები შეამცირა.

ევროკომისიის 2026 წლის შემოდგომის პროგნოზის მიხედვით, საქართველოს ეკონომიკური ზრდის მოსალოდნელი მაჩვენებელი 7,3%-მდე გაიზარდა, რაც გაზაფხულის პროგნოზს 1,8 პროცენტული პუნქტით აღემატება.

პარლამენტის თავმჯდომარემ ეს მონაცემები ევროკავშირის რეკომენდაციების მიმართ საქართველოს ხელისუფლების კრიტიკული დამოკიდებულების გასამართლებლად გამოიყენა.

მისი შეფასებით, ბრიუსელის მხრიდან საქართველოს მთავრობის კრიტიკა არ ნიშნავს, რომ ქვეყნის ეკონომიკური პოლიტიკა არასწორია.

პაპუაშვილმა საქართველო და მოლდოვა ენერგორესურსების ფასების მიხედვითაც შეადარა.

მისი განცხადებით, 2021 წელს მოლდოვაში ერთი კუბური მეტრი ბუნებრივი აირი, ლარში გადაანგარიშებით, დაახლოებით 65 თეთრი ღირდა, საქართველოში კი – 56 თეთრი. მისივე თქმით, ამჟამად მოლდოვაში შესაბამისი ფასი 3,65 ლარს აღწევს, საქართველოში კი 56 თეთრის დონეზე რჩება.

პაპუაშვილმა მოლდოვაში გაზის გაძვირება ევროკავშირის რეკომენდაციების შესრულებას დაუკავშირა.

თუმცა ენერგორესურსების ფასების ცვლილებაზე სხვადასხვა ფაქტორი მოქმედებს, მათ შორის საერთაშორისო საბაზრო ვითარება, მიწოდების წყაროები, სახელმწიფო სუბსიდიები და სატარიფო პოლიტიკა. შესაბამისად, ფასების სხვაობა თავისთავად არ ადასტურებს, რომ ის მხოლოდ ევროკავშირის რეკომენდაციებით არის გამოწვეული.

ასევე, ეკონომიკური ზრდის პროგნოზი და ევროკავშირის პოლიტიკური შეფასებები განსხვავებული კრიტერიუმებით განისაზღვრება. ეკონომიკური პროგნოზის გაუმჯობესება ავტომატურად არ ნიშნავს ევროკომისიის მიერ ქვეყნის პოლიტიკური კურსის მხარდაჭერას.

ევროკავშირის ელჩის მიმართ კრიტიკა

შალვა პაპუაშვილმა ბრიფინგზე საქართველოში ევროკავშირის ელჩი პაველ ჰერჩინსკიც გააკრიტიკა.

მისი განცხადებით, ევროკავშირის ელჩმა მკაფიოდ უნდა დააფიქსიროს პოზიცია 2025 წლის 4 ოქტომბერს პრეზიდენტის სასახლესთან განვითარებულ მოვლენებთან დაკავშირებით.

პაპუაშვილმა აღნიშნა, რომ მისთვის საკმარისი არ არის ძალადობის ზოგადი დაგმობა და ელჩისგან კონკრეტულ მოვლენაზე პირდაპირ განცხადებას მოითხოვს.

პარლამენტის თავმჯდომარის შეფასებით, პრეზიდენტის სასახლეზე თავდასხმის მკაფიოდ დაუგმობლობა ძალადობრივი ქმედებების მონაწილეთა მიმართ პოლიტიკური მხარდაჭერის ნიშნად შეიძლება ჩაითვალოს.

ეს პაპუაშვილის პოლიტიკური შეფასებაა და არა დადასტურებული ფაქტი ევროკავშირის ელჩის მიერ ძალადობის მხარდაჭერის შესახებ.

ბრიფინგზე პარლამენტის თავმჯდომარე 2024 წლის დეკემბერში პარლამენტის შენობასთან განვითარებულ მოვლენებსაც შეეხო.

მისი განცხადებით, იმ პერიოდში საკანონმდებლო ორგანოს დაახლოებით ნახევარი მილიონი ლარის ზარალი მიადგა. პაპუაშვილმა ასევე ისაუბრა ძალადობრივი ქმედებებისა და პარლამენტის შენობის დაზიანების შესახებ.

მან კრიტიკა გამოთქვა იმ პოლიტიკური ჯგუფებისა და ორგანიზაციების მიმართაც, რომლებიც აღნიშნული მოვლენების განსხვავებულ შეფასებებს ავრცელებენ.

საქართველო-ევროკავშირის ურთიერთობების პოლიტიკური კონტექსტი

პაპუაშვილის განცხადებები საქართველო-ევროკავშირის ურთიერთობებში არსებული დაძაბულობის ფონზე გაკეთდა.

ევროკომისიის 2026 წლის გაფართოების ანგარიშში საქართველოს ევროკავშირში გაწევრიანების პროცესი ფაქტობრივად შეჩერებულად არის შეფასებული. ევროკავშირის ინსტიტუტები შეშფოთებას გამოხატავენ დემოკრატიული სტანდარტების, კანონის უზენაესობისა და ფუნდამენტური უფლებების მდგომარეობის გამო.

საქართველოს ხელისუფლება ამ შეფასებების ნაწილს არ ეთანხმება და ევროკავშირის წარმომადგენლებს ქვეყნის შიდა პოლიტიკურ პროცესებში ჩარევაში ადანაშაულებს.

ევროკომისია, თავის მხრივ, აცხადებს, რომ ევროკავშირში გაწევრიანების პროცესი ეფუძნება კანდიდატი ქვეყნების მიერ დემოკრატიული და სამართლებრივი კრიტერიუმების შესრულებას.

18 ნოემბრის ბრიფინგზე პაპუაშვილის განცხადებებმა კიდევ ერთხელ გამოკვეთა საქართველოს ხელისუფლებასა და ევროკავშირის ინსტიტუტებს შორის არსებული პოლიტიკური უთანხმოება.

პარლამენტის თავმჯდომარის შეფასებით, ბრიუსელის პოლიტიკა კანდიდატი ქვეყნების სუვერენულ გადაწყვეტილებებზე გავლენის გაძლიერებას ემსახურება. ევროკავშირის ოფიციალური პოზიცია კი გაფართოების პროცესში დემოკრატიული ინსტიტუტების, კანონის უზენაესობისა და ფუნდამენტური უფლებების დაცვის აუცილებლობას ეფუძნება.

ამ განსხვავებული პოზიციების ფონზე საქართველო-ევროკავშირის ურთიერთობების სამომავლო განვითარება კვლავ მნიშვნელოვან პოლიტიკურ საკითხად რჩება.