საქართველოს ინსტიტუციური განვითარების თანამედროვე ეტაპზე მნიშვნელოვან მოვლენად შეიძლება ჩაითვალოს მთავრობის სტრუქტურის ცვლილება, რომელიც გულისხმობს სამართალდამცავი ორგანოების კოორდინაციის საკითხებში სახელმწიფო მინისტრის ახალი პოზიციის შექმნას. აღნიშნული ინიციატივა საქართველოს პარლამენტმა დაჩქარებული წესით განიხილა და მესამე მოსმენით, 84 ხმით 10-ის წინააღმდეგ, დაამტკიცა.
ცვლილებები შევიდა კანონში „მთავრობის სტრუქტურის, უფლებამოსილებისა და საქმიანობის წესის შესახებ“ და მათ საფუძველზე აღმასრულებელ ხელისუფლებაში ჩამოყალიბდება ახალი კოორდინაციული რგოლი, რომელიც სამართალდამცავი სისტემის ეფექტიანობის ზრდაზე იქნება ორიენტირებული.
მიღებული საკანონმდებლო ცვლილებების მიხედვით, საქართველოს მთავრობის შემადგენლობაში შეიქმნება სახელმწიფო მინისტრის პოზიცია, რომლის ძირითადი ფუნქცია იქნება სამართალდამცავი ორგანოების საქმიანობის კოორდინაცია. მისი უფლებამოსილებები განისაზღვრება მთავრობის შესაბამისი დადგენილებით, ხოლო ადმინისტრაციულ და ტექნიკურ მხარდაჭერას უზრუნველყოფს საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაცია.
აღსანიშნავია, რომ აღნიშნულ თანამდებობას დაიკავებს მამუკა მდინარაძე, რომელიც პარალელურად ვიცე-პრემიერის სტატუსსაც მიიღებს. შეგახსენებთ მანამდე ის ხელმძღვანელობდა საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურს.
კანონპროექტი ასევე ითვალისწინებს გარდამავალ დებულებებს, რომლის მიხედვითაც მთავრობამ უნდა განსაზღვროს ახალი მინისტრის უფლებამოსილებების კონკრეტული ფარგლები და უზრუნველყოს შესაბამისი კანონქვემდებარე აქტების ჰარმონიზაცია.
საკანონმდებლო ინიციატივის განმარტებით ბარათში ხაზგასმულია, რომ არსებული სამთავრობო სტრუქტურა არ უზრუნველყოფს სამართალდამცავი უწყებების ეფექტიან, სისტემურ კოორდინაციას. ფუნქციების ფრაგმენტაცია სხვადასხვა ინსტიტუციებს შორის ხშირად აფერხებს ოპერატიულ რეაგირებასა და გადაწყვეტილებების მიღებას.
ახალი მოდელი მიზნად ისახავს:
- უწყებათაშორისი თანამშრომლობის გაძლიერებას
- ერთობლივი ოპერაციების უკეთ დაგეგმვას
- ინფორმაციის გაცვლის სტანდარტიზაციას
- ეფექტიანობის შეფასების მექანიზმების დანერგვას
ამასთან, სახელმწიფო მინისტრი იმოქმედებს როგორც საკოორდინაციო რგოლი ისეთ ინსტიტუციებთან, როგორიცაა საქართველოს პროკურატურა, საქართველოს სახელმწიფო აუდიტის სამსახური და სასამართლო ხელისუფლება.
ახალი პოზიციის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი თავისებურება არის ის, რომ სახელმწიფო მინისტრს არ ეყოლება საკუთარი აპარატი. მისი ფუნქციების მხარდაჭერას სრულად უზრუნველყოფს მთავრობის ადმინისტრაცია.
საქართველოს მთავრობის საპარლამენტო მდივნის, ვახტანგ ბაჩიაშვილი განცხადებით, ასეთი მოდელი უზრუნველყოფს მოქნილობას და თავიდან აიცილებს ბიუროკრატიული აპარატის გაზრდას. კანონპროექტის თანახმად, დამატებითი საბიუჯეტო ხარჯი ძირითადად მინისტრის ანაზღაურებით შემოიფარგლება.
აღნიშნული ინსტიტუციური ცვლილება მჭიდროდ უკავშირდება ბოლო პერიოდში განხორციელებულ საკადრო გადაადგილებებს. პრემიერ-მინისტრის, ირაკლი კობახიძე განცხადებით, ახალი პოზიციის შექმნა ემსახურება როგორც სახელმწიფო მართვის ეფექტიანობის ზრდას, ასევე პოლიტიკური გუნდის გაძლიერებას.
ამ ცვლილებების ფარგლებში:
- გეკა გელაძე წარდგენილია სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის ხელმძღვანელად
- სულხან თამაზაშვილი დაიკავებს შინაგან საქმეთა მინისტრის თანამდებობას
- მაკა ბოჭორიშვილი ასევე მიიღებს ვიცე-პრემიერის სტატუსს
ამასთან, ოპოზიციური სპექტრის წარმომადგენლებმა გამოთქვეს კრიტიკული შეფასებები. მაგალითად, ბერდია სიჭინავა აღნიშნავს, რომ ახალი პოზიცია შესაძლოა სიმბოლურ ხასიათს ატარებდეს, განსაკუთრებით იმ პირობებში, როდესაც მას არ გააჩნია დამოუკიდებელი ინსტიტუციური აპარატი.