იტალიის კუნძულ სარდინიაზე მდებარე სოფელი ბოლოტანა დღეგრძელობის მკვლევართა ყურადღების ცენტრში მოექცა. დემოგრაფიული ანალიზის თანახმად, სოფელში მცხოვრებ ქალებს განსაკუთრებით მაღალი შანსი აქვთ, 100 წლის ასაკს მიაღწიონ. მეცნიერები ცდილობენ დაადგინონ, რა როლს ასრულებს ამ მოვლენაში ცხოვრების წესი, კვება, გენეტიკა და სოციალური გარემო.
კვლევაში წარმოდგენილი მონაცემებით, ბოლოტანაში 70 წლის ქალების დარჩენილი სიცოცხლის მოსალოდნელი ხანგრძლივობა საშუალოდ 20,85 წელს შეადგენს. ამავე ასაკიდან 100 წლამდე მიღწევის ალბათობა კი 13,83%-ით არის შეფასებული.
შედარებისთვის, მითითებული მონაცემებით, იტალიის საშუალო მაჩვენებელი 3,54%-ია. ეს ნიშნავს, რომ ბოლოტანაში ასი წლის ასაკამდე მიღწევის შეფასებული ალბათობა ქვეყნის საშუალო მაჩვენებელს თითქმის ოთხჯერ აღემატება.
სანდოა თუ არა მონაცემები?
კვლევა გამოქვეყნებულია სამეცნიერო ჟურნალ Frontiers in Aging-ში. მეცნიერებმა შეისწავლეს 2021-2025 წლების დემოგრაფიული მონაცემები და გამოიყენეს როგორც სამოქალაქო რეესტრის, ისე საეკლესიო ჩანაწერები. ამან მათ საშუალება მისცა, შეემოწმებინათ ხანდაზმული მცხოვრებლების ასაკი და სიცოცხლის ხანგრძლივობის მაჩვენებლები.
კვლევაში მამაკაცების მონაცემებიც გააანალიზეს. ბოლოტანაში 70 წლის მამაკაცების დარჩენილი სიცოცხლის მოსალოდნელი ხანგრძლივობა 16,02 წლით შეფასდა, ხოლო 100 წლამდე მიღწევის ალბათობა – 4,92%-ით.
საერთაშორისო შედარებისას ბოლოტანას ქალების მაჩვენებლები გამორჩეული აღმოჩნდა და შესწავლილ პოპულაციებს შორის მხოლოდ ჰონგ-კონგის მონაცემებს ჩამორჩებოდა.
რა შეიძლება იყოს დღეგრძელობის მიზეზი?
სარდინია დიდი ხანია ცნობილია როგორც ერთ-ერთი ე.წ. „ლურჯი ზონა“ – ტერიტორია, სადაც განსაკუთრებულად ბევრი ადამიანი აღწევს ხანდაზმულ ასაკს.
მკვლევრები ბოლოტანაში დღეგრძელობის შესაძლო განმაპირობებელ გარემოებებად განიხილავენ ფიზიკურ აქტივობას, ტრადიციულ კვებას, გენეტიკურ ფაქტორებსა და მჭიდრო სოციალურ კავშირებს.
თუმცა მნიშვნელოვანია, რომ ახალ კვლევას ჯერ არ დაუდგენია, კონკრეტულად რომელი ფაქტორი განაპირობებს ბოლოტანას ქალების განსაკუთრებულ დღეგრძელობას. წარმოდგენილი დემოგრაფიული მონაცემები სიცოცხლის ხანგრძლივობას აღწერს და ცხოვრების წესსა და დღეგრძელობას შორის მიზეზშედეგობრივ კავშირს არ ამტკიცებს.
მეცნიერები ასევე აღნიშნავენ, რომ ბოლოტანა მცირე დასახლებაა და მიღებული შედეგები დაკვირვების პერიოდზეა დამოკიდებული. ამიტომ სოფლის ოფიციალურად ახალ „ლურჯ ზონად“ აღიარებამდე საჭიროა ხანგრძლივი დაკვირვება და დამატებითი კვლევები.
ბოლოტანას მაგალითი კიდევ ერთხელ აჩენს კითხვას, რატომ ცხოვრობენ ზოგიერთი რეგიონის მოსახლეები სხვებზე დიდხანს და რა გავლენას ახდენს ამ განსხვავებაზე ყოველდღიური ჩვევები, გარემო და მემკვიდრეობითი ფაქტორები.
წყაროები:
frontiersin.org
pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
today.uic.edu