თურქეთის სანაპიროსთან, ხმელთაშუა ზღვის ფსკერზე, წყალქვეშა არქეოლოგებმა სავაჭრო ხომალდის სავარაუდო ნაშთები აღმოაჩინეს, რომლებიც, მკვლევრების წინასწარი შეფასებით, დაახლოებით 4 400-4 700 წლით თარიღდება. აღმოჩენამ შესაძლოა ახალი ინფორმაცია მოგვაწოდოს ადრეული ბრინჯაოს ხანის საზღვაო ვაჭრობისა და ნავიგაციის შესახებ.
აღმოჩენის ადგილი თურქეთის ანტალიის პროვინციაში, კეკოვის კუნძულის მახლობლად, ზღვის ზედაპირიდან დაახლოებით 30 მეტრის სიღრმეზე მდებარეობს.
მკვლევრების ვარაუდით, ხომალდი იმ ისტორიულ პერიოდს მიეკუთვნება, როდესაც ხმელთაშუა ზღვის აღმოსავლეთ ნაწილში სავაჭრო კავშირები ვითარდებოდა და ეგვიპტეში მონუმენტური პირამიდების მშენებლობა მიმდინარეობდა.
წყალქვეშა ექსპედიციის დროს არქეოლოგებმა ზღვის ფსკერზე სამი დიდი ქვის ღუზა და 30-ზე მეტი კერამიკული ჭურჭელი აღმოაჩინეს. გავრცელებული ინფორმაციით, ზოგიერთ მათგანში თავდაპირველი ტვირთის ნარჩენების კვალიც შენარჩუნებულია.
მიუხედავად იმისა, რომ ხომალდის ხის კონსტრუქცია არ შემორჩენილა, აღმოჩენილი ნივთების განლაგების საფუძველზე მკვლევრები ვარაუდობენ, რომ გემის სიგრძე დაახლოებით 10 მეტრი უნდა ყოფილიყო.
ექსპედიციას აკდენიზის უნივერსიტეტის პროფესორი ჰაქან ონიზი ხელმძღვანელობდა. მისი შეფასებით, აღმოჩენილი არქეოლოგიური მასალა ზღვის ფსკერზე შემონახული ერთგვარი „დროის კაფსულაა“, რომელსაც უძველესი საზღვაო ვაჭრობის შესახებ მნიშვნელოვანი ინფორმაციის მოწოდება შეუძლია.
მეცნიერებისთვის განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს აღმოჩენილ კერამიკულ ჭურჭელსა და მასში შესაძლო ტვირთის ნარჩენებს. მათი შესწავლა მკვლევრებს დაეხმარება დაადგინონ, რა სახის პროდუქცია გადაჰქონდათ იმდროინდელ სავაჭრო ხომალდებს და რომელ რეგიონებს შორის არსებობდა ეკონომიკური კავშირები.
აღმოჩენა ასევე მნიშვნელოვანია ადრეული ბრინჯაოს ხანის ნავიგაციის ისტორიის შესასწავლად. იმ პერიოდის საზღვაო ტრანსპორტის შესახებ პირდაპირი არქეოლოგიური მტკიცებულებები შეზღუდულია, რის გამოც წყალქვეშ აღმოჩენილ თითოეულ კარგად დათარიღებულ კომპლექსს განსაკუთრებული სამეცნიერო ღირებულება აქვს.
თუმცა ხომალდის ზუსტი ასაკის, წარმოშობისა და დანიშნულების დასადგენად დამატებითი არქეოლოგიური კვლევებია საჭირო.
არქეოლოგების ერთ-ერთი ვარაუდით, ხომალდი აღმოსავლეთ ხმელთაშუაზღვისპირეთიდან ტროის ან კუნძულ კრეტის მიმართულებით გადაადგილდებოდა. აღმოჩენილი კერამიკული ჭურჭლის თიხის ანალიზი მიუთითებს, რომ მისი ნაწილი შესაძლოა იორდანის ხეობაში დამზადებულიყო.
თუ დათარიღება დადასტურდება, კეკოვის აღმოჩენა შესაძლოა მსოფლიოში უძველესი ცნობილი ჩაძირული ხომალდის მტკიცებულებად იქცეს. ამ სტატუსს მანამდე საბერძნეთის კუნძულ დოკოსთან აღმოჩენილ, დაახლოებით 4 200 წლის წინანდელ ხომალდს მიაკუთვნებდნენ.
წყაროები:
anewz.tv
bairdmaritime.com
euronews.com
theartnewspaper.com