ესპანეთის ქალაქ მერიდაში, უერტა-დე-ოტეროს (Huerta de Otero) არქეოლოგიურ ტერიტორიაზე მიმდინარე გათხრებისას მკვლევრებმა რომაული პერიოდის კედლის მხატვრობის ფრაგმენტები და მოზაიკური იატაკები აღმოაჩინეს. აღმოჩენები უკავშირდება ფართომასშტაბიან საცხოვრებელ კომპლექსს, რომლის ტერიტორიის დაახლოებით 85% ჯერ კიდევ შეუსწავლელია.
არქეოლოგიური ძეგლი მდინარე გვადიანას რომაული სანაპირო ნაგებობისა და მერიდის ალკასაბას ციხესიმაგრის სამხრეთ კედელს შორის მდებარეობს.
უერტა-დე-ოტეროზე პირველი არქეოლოგიური სამუშაოები 1976 წელს დაიწყო, თუმცა მოგვიანებით შეწყდა. ფართომასშტაბიანი კვლევები 2019 წელს განახლდა.
გათხრების შედეგად გამოვლენილია რომაული საცხოვრებელი სახლი – დომუსი, რომელიც მოიცავს აბანოებს, რამდენიმე პერისტილს, სვეტებით გარშემორტყმულ შიდა ეზოს, და მოზაიკით მოპირკეთებულ იატაკებს.
არქეოლოგების ინფორმაციით, დაახლოებით 5 000 კვადრატული მეტრის ფართობის ტერიტორიიდან ამ დროისთვის მხოლოდ 15%-ია შესწავლილი.
მეორე საუკუნეების კედლის მხატვრობა
ბოლო არქეოლოგიური სამუშაოების ფარგლებში მკვლევრებმა შეისწავლეს ტერიტორიის მონაკვეთი, რომელსაც 1976 წლის გათხრები არ შეხებია. მიწის ფენის მოცილების შემდეგ შესაძლებელი გახდა ადრე გამოვლენილი სივრცეების დაკავშირება საცხოვრებელი კომპლექსის ერთ-ერთ პერისტილთან.
გათხრების ხელმძღვანელის, პეპე ვარგასის განცხადებით, სამუშაოების დროს აღმოჩნდა კარგად შემონახული რომაული კედლის მხატვრობა.
გამოვლენილ გამოსახულებებს შორისაა ლომი, რომელიც ირემს მისდევს, ასევე მითოლოგიური სცენა სატირისა და ქალის მონაწილეობით.
კედლის მხატვრობის სხვა ფრაგმენტებზე გამოსახულია ფრინველები, მათ შორის წეროები, გედები და ფარშევანგები.
სპეციალისტები მხატვრობას ჩვენი წელთაღრიცხვით I საუკუნის შუა პერიოდიდან II საუკუნის შუა პერიოდამდე ათარიღებენ.
საცხოვრებელი კომპლექსის მასშტაბი და დეკორატიული გაფორმება მკვლევრებს აძლევს საფუძველს ივარაუდონ, რომ სახლი შეძლებულ ოჯახს ეკუთვნოდა.
აღმოჩენილია ახალი მოზაიკური იატაკებიც
არქეოლოგებმა საცხოვრებელი კომპლექსის ერთ-ერთი პერისტილის შიდა ნაწილში მოზაიკით მოპირკეთებული გასასვლელი გამოავლინეს.
ტერიტორიის სხვა მონაკვეთზე აღმოჩენილია კიდევ ერთი მოზაიკა, რომელიც საზოგადოებისთვის ოფიციალურად ჯერ არ წარუდგენიათ.
პეპე ვარგასის ინფორმაციით, მოზაიკა გეომეტრიული ორნამენტებისგან შედგება და კარგად არის შემონახული.
უერტა-დე-ოტეროს ტერიტორიაზე ადრე აღმოჩენილ ნიმუშებს შორისაა დაახლოებით 30 კვადრატული მეტრის ფართობის მრავალფეროვანი მოზაიკა.
მის ცენტრალურ ნაწილში, რვაკუთხა მედალიონში, გამოსახულია ბერძნული მითოლოგიის პერსონაჟის, მედუზას თავი.
კომპოზიციის კუთხეებში განთავსებულ ექვსკუთხა მონაკვეთებში ოთხი ფარშევანგია გამოსახული, რომლებსაც მკვლევრები წელიწადის ოთხ სეზონთან აკავშირებენ.
მოზაიკაზე ასევე წარმოდგენილია მცენარეული ორნამენტები, ფრინველები, თევზები და ნიღბები.
რომაულ მოზაიკურ ხელოვნებაში მედუზას გამოსახულებას ხშირად დამცავი მნიშვნელობა ჰქონდა. იგი გამოიყენებოდა ბოროტი ძალებისგან შენობისა და მისი მცხოვრებლების დაცვის სიმბოლოდ.
საცხოვრებელი კომპლექსის არქიტექტურა
არქეოლოგიური კვლევების მიხედვით, უერტა-დე-ოტეროს დომუსი რომაული მერიდის ერთ-ერთი მასშტაბური კერძო საცხოვრებელი კომპლექსი იყო.
მოზაიკით გაფორმებული ოთახების გარდა, ტერიტორიაზე გამოვლენილია აბანოები და რამდენიმე პერისტილი, რომლებიც შიდა ბაღების გარშემო იყო განლაგებული.
არქეოლოგიური მონაცემები ასევე მიუთითებს, რომ საცხოვრებელი კომპლექსის გაფართოებისას მისი ნაწილი ადრე არსებულ საზოგადოებრივ ქუჩაზე გადავიდა.
მკვლევრების შეფასებით, ეს გარემოება შესაძლოა დაკავშირებული ყოფილიყო შენობის მფლობელთა სოციალურ მდგომარეობასთან და კომპლექსის თანდათანობით გაფართოებასთან.
არქეოლოგიური სამუშაოების გაგრძელება
უერტა-დე-ოტეროს ტერიტორიის მნიშვნელოვანი ნაწილი მიწის ფენების ქვეშ რჩება.
იმის გათვალისწინებით, რომ ამ დროისთვის არქეოლოგიური ძეგლის მხოლოდ 15%-ია გათხრილი, მკვლევრები ვარაუდობენ, რომ შეუსწავლელ მონაკვეთებში შესაძლოა საცხოვრებელი კომპლექსის დამატებითი ნაწილები და დეკორატიული ელემენტები იყოს შემორჩენილი.
გათხრების გაგრძელება ახალი სასწავლო პროგრამის ფარგლებში იანვრიდან იგეგმება.
ამასთან, მერიდის მუნიციპალიტეტი განიხილავს არქეოლოგიურ ტერიტორიაზე ვიზიტორთათვის სპეციალური მარშრუტის მოწყობის შესაძლებლობას.
მერიდა რომაულ ეპოქაში ავგუსტა ემერიტას (Augusta Emerita) სახელით იყო ცნობილი. ქალაქი რომის იმპერიის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ადმინისტრაციულ ცენტრს წარმოადგენდა იბერიის ნახევარკუნძულზე.
წყარო: Heritage Daily

