ამერიკის შეერთებული შტატების იუტას შტატში ამოქმედდა საპილოტე პროგრამა, რომლის ფარგლებშიც ხელოვნური ინტელექტის სისტემას შეუძლია პაციენტის ჯანმრთელობის მდგომარეობის შეფასება, მკურნალობის ინდივიდუალური გეგმის შედგენა და გარკვეულ შემთხვევებში მედიკამენტის რეცეპტის გამოწერა ექიმთან პირისპირ ვიზიტის გარეშე.

თურქული სამედიცინო გამოცემის, Medimagazin-ის ინფორმაციით, პროგრამა ჯანდაცვის ტექნოლოგიურმა კომპანიამ Nolla Health შეიმუშავა და ის 2026 წლის 5 ოქტომბერს ამოქმედდა.

საწყის ეტაპზე სისტემა მხოლოდ აკნეს მკურნალობაზეა ორიენტირებული და ხელმისაწვდომია იუტას შტატის 18 წლისა და უფროსი ასაკის მცხოვრებლებისთვის.

როგორ მუშაობს ხელოვნური ინტელექტის სისტემა?

სერვისით სარგებლობისთვის პაციენტმა უნდა ჩამოტვირთოს სპეციალური აპლიკაცია Nolla Derm, გაიაროს პირადობის დადასტურების პროცედურა, შეავსოს სამედიცინო კითხვარი და ატვირთოს სახის ხუთი ფოტოსურათი სხვადასხვა კუთხიდან.

ხელოვნური ინტელექტი მიღებულ ინფორმაციას აანალიზებს და დაახლოებით 10-15 წუთში მკურნალობის ინდივიდუალურ გეგმას ადგენს.

თუ პაციენტის მდგომარეობა პროგრამით განსაზღვრულ კრიტერიუმებს აკმაყოფილებს, სისტემას შეუძლია შესაბამისი მედიკამენტის რეცეპტის გამოწერა. პრეპარატის მიღება შესაძლებელია როგორც აფთიაქში, ისე სახლში მიტანის სერვისით.

კომპანიის განმარტებით, ხელოვნური ინტელექტი დამოუკიდებლად არ ქმნის მკურნალობის ახალ მეთოდებს. მისი გადაწყვეტილებები შემოიფარგლება აკნეს მკურნალობის იმ სტანდარტიზებული სქემებით, რომლებიც ექიმების მიერ წინასწარ არის დამტკიცებული.

შედარებით რთული შემთხვევები კი უშუალოდ სამედიცინო სპეციალისტებთან გადამისამართდება.

რით განსხვავდება ახალი სისტემა ჯანდაცვაში AI-ის არსებული გამოყენებისგან?

ჯანდაცვის სფეროში ხელოვნური ინტელექტი უკვე გამოიყენება სამედიცინო გამოსახულებების ანალიზისთვის, დაავადებების გამოვლენის ხელშეწყობისა და კლინიკური გადაწყვეტილებების მხარდაჭერისთვის.

თუმცა იუტაში დანერგილი მოდელი განსხვავებულ მიდგომას ეფუძნება: ხელოვნური ინტელექტი მხოლოდ ექიმის დამხმარე ინსტრუმენტი აღარ არის და განსაზღვრულ ფარგლებში თავად მონაწილეობს მკურნალობის შესახებ გადაწყვეტილების მიღებაში.

ეს გარემოება სამედიცინო სფეროში პაციენტის უსაფრთხოებისა და პასუხისმგებლობის განაწილების საკითხებს აჩენს.

სპეციალისტების ნაწილი ყურადღებას ამახვილებს იმაზე, რომ მედიკამენტის დანიშვნა მხოლოდ სიმპტომების შეფასებას არ გულისხმობს. აუცილებელია შესაძლო გვერდითი ეფექტების, სხვა პრეპარატებთან ურთიერთქმედების, პაციენტის ზოგადი ჯანმრთელობის მდგომარეობისა და მკურნალობის შედეგების გათვალისწინებაც.

როგორ კონტროლდება AI-ის გადაწყვეტილებები?

პროგრამის საწყის ეტაპზე გათვალისწინებულია ექიმების უშუალო ზედამხედველობა.

პირველი 100 პაციენტის შემთხვევაში ხელოვნური ინტელექტის მიერ მომზადებულ თითოეულ რეცეპტს ორი ლიცენზირებული ექიმი დამოუკიდებლად შეამოწმებს და დაამტკიცებს, ვიდრე მედიკამენტის გამოწერის პროცესი დასრულდება.

სამომავლოდ ადამიანური კონტროლის შემცირება იგეგმება, თუმცა მხოლოდ მკაცრად განსაზღვრული პირობების შესრულების შემთხვევაში.

კერძოდ, ხელოვნური ინტელექტის გადაწყვეტილებები ექიმების შეფასებებს მინიმუმ 95%-ით უნდა ემთხვეოდეს და პროგრამის მიმდინარეობისას სერიოზული არასასურველი სამედიცინო შემთხვევები არ უნდა დაფიქსირდეს.

რატომ შეირჩა აკნეს მკურნალობა?

Nolla Health-ის განმარტებით, საპილოტე პროგრამისთვის აკნე რამდენიმე მიზეზის გამო შეირჩა.

ეს ფართოდ გავრცელებული დერმატოლოგიური პრობლემაა, რომლის მკურნალობისთვის მრავალი სტანდარტიზებული სამედიცინო სქემა არსებობს. ამასთან, კომპანია მას შედარებით დაბალი რისკის მდგომარეობად განიხილავს.

პროგრამის შემქმნელები ყურადღებას ამახვილებენ დერმატოლოგიურ მომსახურებაზე ხელმისაწვდომობის პრობლემაზეც. მათი ინფორმაციით, სპეციალისტთან ვიზიტისთვის პაციენტებს ზოგჯერ რამდენიმე კვირა, ცალკეულ შემთხვევებში კი ორ თვემდე ლოდინი უწევთ.

იუტაში მსგავსი პროგრამა მანამდეც დაინერგა

ეს არ არის პირველი შემთხვევა, როდესაც იუტას შტატში ხელოვნურ ინტელექტს მედიკამენტების რეცეპტებთან დაკავშირებული ფუნქციების შესრულების შესაძლებლობა მიეცა.

2026 წლის დასაწყისში შტატმა დაუშვა AI სისტემის გამოყენება ზოგიერთი ქრონიკული დაავადების სამკურნალოდ უკვე არსებული რეცეპტების გასაახლებლად.

ამ გადაწყვეტილებას ექიმების ნაწილისა და სამედიცინო მარეგულირებლების მხრიდან კრიტიკა მოჰყვა.

ახალი საპილოტე პროგრამის შედეგები მნიშვნელოვანი იქნება იმის შესაფასებლად, რამდენად შესაძლებელია ხელოვნური ინტელექტის მიერ სამედიცინო გადაწყვეტილებების მიღების გაფართოება ისე, რომ დაცული იყოს პაციენტების უსაფრთხოება და უზრუნველყოფილი იყოს შესაბამისი პროფესიული ზედამხედველობა.

წყარო:

medimagazin.com