ჩინეთის პრეზიდენტი სი ძინპინი აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპს ქალაქ შენჟენის აეროპორტში პირადად დახვდა. ჩინეთის ლიდერის მხრიდან მსგავსი დახვედრა იშვიათ დიპლომატიურ ჟესტად შეფასდა. ვიზიტი წინ უსწრებს აშშ-ის, რუსეთისა და ჩინეთის ლიდერების სამმხრივ შეხვედრას, რომელიც 19 ნოემბერს, აზია-წყნარი ოკეანის ეკონომიკური თანამშრომლობის ორგანიზაციის (APEC) სამიტის ფარგლებში გაიმართება.
ინფორმაციას BBC ავრცელებს.
ტრამპის საპრეზიდენტო თვითმფრინავის, Air Force One-ის, დაშვების შემდეგ აეროპორტში ოფიციალური დახვედრის ცერემონია გაიმართა. ამერიკის პრეზიდენტს წითელი ხალიჩა დაუგეს, ცერემონიაში მონაწილეობდა სამხედრო საპატიო ყარაული, ბავშვებმა სტუმრებს ყვავილები გადასცეს, ხოლო ცაში სამხედრო თვითმფრინავები გამოჩნდნენ.
BBC-ის ჩინეთის კორესპონდენტმა ლორა ბიკერმა აღნიშნული დახვედრა წინასწარ დეტალურად დაგეგმილ დიპლომატიურ ჟესტად შეაფასა.
ჩინეთის სახელმწიფო საინფორმაციო სააგენტო Xinhua-ს ცნობით, სი ძინპინმა ტრამპთან შეხვედრისას განაცხადა, რომ პეკინი ვაშინგტონთან კონსტრუქციული და სტრატეგიულად სტაბილური ურთიერთობების განვითარებით არის დაინტერესებული.
„მივესალმები თქვენს განმეორებით ვიზიტს ჩინეთში და მოუთმენლად ველი სიღრმისეულ აზრთა გაცვლას ჩინეთ-აშშ-ის ურთიერთობების, აზია-წყნარი ოკეანის თანამშრომლობისა და გლობალური წესრიგის მნიშვნელოვან საკითხებზე“, – განაცხადა ჩინეთის პრეზიდენტმა.
მისივე თქმით, ორ ქვეყანას შორის ურთიერთობები ურთიერთპატივისცემის, სამართლიანობისა და თანასწორობის პრინციპებს უნდა ეფუძნებოდეს.
სი ძინპინმა ასევე გაიხსენა სექტემბერში აშშ-ში განხორციელებული ვიზიტი, როდესაც, მისი თქმით, დონალდ ტრამპი და მისი მეუღლე მას აეროპორტში პირადად დახვდნენ.
Xinhua-ს ინფორმაციით, ტრამპმა ჩინეთის პრეზიდენტს პირადი დახვედრისთვის მადლობა გადაუხადა.
ტრამპისა და პუტინის შეხვედრა სამმხრივი მოლაპარაკებების წინ
BBC-ის ინფორმაციით, რუსეთის პრეზიდენტი ვლადიმირ პუტინი შენჟენში ტრამპის ჩასვლამდე რამდენიმე საათით ადრე ჩავიდა და სი ძინპინთან ორმხრივი მოლაპარაკებები გამართა.
შეხვედრისას პუტინმა განაცხადა, რომ რუსეთისა და ჩინეთის საგარეო პოლიტიკური თანამშრომლობა დადებითად ვითარდება.
მოგვიანებით, APEC-ის სამიტის მონაწილეთა ერთობლივი ფოტოს გადაღებამდე, პუტინი დონალდ ტრამპთან მივიდა. ლიდერებმა ერთმანეთს ხელი ჩამოართვეს და მისალმებები გაცვალეს. შეხვედრას სი ძინპინიც ესწრებოდა.
კრემლის მაღალჩინოსნის, იური უშაკოვის განცხადებით, ტრამპსა და პუტინს შესაძლოა ოთხშაბათს საღამოს, ოფიციალური ვახშმის ფარგლებშიც ჰქონდეთ კონტაქტი.
მისივე თქმით, ორი პრეზიდენტი ხუთშაბათს აუცილებლად შეხვდება ერთმანეთს, როგორც APEC-ის სამიტის პლენარული სხდომის მიმდინარეობისას, ისე მისი დასრულების შემდეგ.
უშაკოვმა არ გამორიცხა, რომ შეხვედრების ნაწილი შედარებით არაფორმალურ გარემოში, მრავალრიცხოვანი დელეგაციების მონაწილეობის გარეშე გაიმართოს.
სად გაიმართება სამი ლიდერის შეხვედრა?
გავრცელებული ინფორმაციით, დონალდ ტრამპის, ვლადიმირ პუტინისა და სი ძინპინის სამმხრივი შეხვედრა 19 ნოემბერს შენჟენში მდებარე Kylin Villa-ს კომპლექსშია დაგეგმილი.
1997 წელს გახსნილი სახელმწიფო კომპლექსი ჩინეთის ლიდერებისა და მაღალი რანგის უცხოელი სტუმრების მასპინძლობისთვის გამოიყენება.
შეხვედრის წინ ტერიტორიაზე უსაფრთხოების ზომები მნიშვნელოვნად გამკაცრდა.
BBC-სთან საუბრისას დეპოლის უნივერსიტეტის მკვლევარმა მინსონ კუმ განაცხადა, რომ შეხვედრისთვის შედარებით დახურული სივრცის შერჩევა შესაძლოა მიუთითებდეს პეკინის სურვილზე, სამმხრივი მოლაპარაკებები APEC-ის სამიტის ფარგლებში გამართულ ღონისძიებად დარჩეს და თავად სამიტი არ დაჩრდილოს.
ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის პროფესორის, შაოიუ იუანის შეფასებით, Kylin Villa-ს ადგილმდებარეობა უსაფრთხოების უზრუნველყოფის თვალსაზრისით მოსახერხებელია. აეროპორტთან სიახლოვე ასევე საშუალებას მისცემს ტრამპს, შეხვედრის დასრულების შემდეგ ჩინეთი პირდაპირ დატოვოს.
ექსპერტის თქმით, შედარებით არაფორმალური გარემო დაახლოებით ერთსაათიან შეხვედრას სამუშაო ხასიათს შესძენს და შეამცირებს პოლიტიკურ მოლოდინებს იმ შემთხვევაში, თუ მოლაპარაკებები კონკრეტული შეთანხმებებით არ დასრულდება.
ჩინეთის საგარეო საქმეთა სამინისტროს განცხადებით, სამმხრივი მოლაპარაკებების დღის წესრიგში საერთაშორისო მშვიდობასა და უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული საკითხები იქნება.
ტრამპის ვიზიტი აზიაში
ჩინეთში ჩასვლამდე დონალდ ტრამპი ფილიპინების დედაქალაქ მანილას ეწვია, სადაც რეგიონული ლიდერების შეხვედრებში მონაწილეობდა.
ვიზიტის ფარგლებში მან მოლაპარაკებები გამართა ინდოეთის პრემიერ-მინისტრ ნარენდრა მოდისთან, იაპონიის პრემიერ-მინისტრ სანაე ტაკაიჩისთან და ავსტრალიის პრემიერ-მინისტრ ენტონი ალბანეზესთან.
აშშ-ის პრეზიდენტმა ტაილანდსა და ფილიპინებთან სავაჭრო შეთანხმებებსაც მოაწერა ხელი, თუმცა BBC-ის ინფორმაციით, დოკუმენტები კონკრეტული ვალდებულებების შესახებ შეზღუდულ დეტალებს შეიცავს.
ფილიპინებში ტრამპს პრეზიდენტმა ფერდინანდ მარკოს უმცროსმა უმასპინძლა.
ჩინეთსა და აშშ-ს შორის ტექნოლოგიური უთანხმოება
სამმხრივი შეხვედრა იმ ფონზე იმართება, როდესაც ვაშინგტონსა და პეკინს შორის ტექნოლოგიური კონკურენცია კვლავ მწვავდება.
ამ კვირაში აშშ-ის ადმინისტრაციამ დამატებითი შეზღუდვები შემოიღო, რომლებიც ჩინური კომპანიების მიერ მოწინავე ამერიკული ნახევარგამტარული ტექნოლოგიების გამოყენებას ეხება.
ახალი რეგულაციები მოიცავს მესამე ქვეყნებში, მათ შორის მალაიზიაში, ტაილანდსა და ბრაზილიაში განთავსებული გამოთვლითი ინფრასტრუქტურის მეშვეობით ამერიკულ ჩიპებზე წვდომის შეზღუდვასაც.
პეკინმა ვაშინგტონის გადაწყვეტილება ეკონომიკური იძულების ფორმად შეაფასა.
ტექნოლოგიური უთანხმოება სამმხრივი მოლაპარაკებების ერთ-ერთ მნიშვნელოვან კონტექსტად განიხილება.
კანადა ჩინეთთან ეკონომიკურ თანამშრომლობას აფართოებს
APEC-ის სამიტის ფარგლებში ყურადღება ექცევა კანადის პრემიერ-მინისტრ მარკ კარნის ვიზიტსაც.
კარნი ჩინეთში ჩასვლამდე რამდენიმე დღის განმავლობაში აზიის რეგიონში იმყოფებოდა. მან ფილიპინებთან თავისუფალი ვაჭრობის შეთანხმება გამოაცხადა და სი ძინპინთან ორმხრივი შეხვედრაც გამართა.
BBC-ის ინფორმაციით, კანადის ხელისუფლება ცდილობს შეამციროს ქვეყნის ეკონომიკური დამოკიდებულება აშშ-ზე, განსაკუთრებით იმ პირობებში, როდესაც ტრამპის ადმინისტრაციის მიერ დაწესებული ტარიფები კანადის ეკონომიკის მნიშვნელოვან სექტორებზე მოქმედებს.
კანადამ მიმდინარე წელს ჩინურ ელექტრომობილებზე ტარიფები მნიშვნელოვნად შეამცირა და ქვეყანაში 49 ათასამდე ასეთი ავტომობილის იმპორტის შესაძლებლობა დაუშვა.
შედარებისთვის, აშშ-ში ჩინურ ელექტრომობილებზე 100%-იანი ტარიფი მოქმედებს.
პეკინი და ოტავა ასევე შეთანხმდნენ ღორის ხორცის, ზღვის პროდუქტებისა და ფოლადისა და ალუმინის გარკვეული პროდუქციის მიმართ სავაჭრო შეღავათების გაფართოებაზე.
ამასთან, კანადის პრემიერ-მინისტრმა განაცხადა, რომ აშშ-სთან სავაჭრო მოლაპარაკებები გრძელდება და გარკვეული პროგრესის მიუხედავად, მხარეებს შორის მნიშვნელოვანი უთანხმოებები კვლავ არსებობს.
ტაივანის საკითხი და იაპონია-ჩინეთის ურთიერთობები
APEC-ის სამიტზე ერთ-ერთ მნიშვნელოვან საკითხად ტაივანის მონაწილეობაც რჩება.
ტაივანი ორგანიზაციის წევრია, თუმცა ჩინეთი მის მონაწილეობას „ერთი ჩინეთის“ პრინციპის ფარგლებში განიხილავს.
ტაივანის პრეზიდენტმა უილიამ ლაიმ განაცხადა, რომ კუნძულის მონაწილეობა თანასწორ საფუძველზე უნდა იყოს უზრუნველყოფილი.
შენჟენში ჩავიდა იაპონიის პრემიერ-მინისტრი სანაე ტაკაიჩიც.
ეს მისი პირველი ოფიციალური ვიზიტია ჩინეთში 2025 წლის ოქტომბერში თანამდებობის დაკავების შემდეგ.
ვიზიტი იაპონიასა და ჩინეთს შორის დაძაბული ურთიერთობების ფონზე მიმდინარეობს. უთანხმოების ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი ტაივანის უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული საკითხებია.
ანალიტიკოსების შეფასებით, სამიტის ფარგლებში ტაკაიჩისა და სი ძინპინის ოფიციალური ორმხრივი მოლაპარაკებების გამართვა ნაკლებად მოსალოდნელია, თუმცა ლიდერებს შორის მოკლე კონტაქტი არ გამოირიცხება.
წყარო: BBC